Descriptor trong Python: __get__ và __set__
Bài 13/17 · Chương 15
OOP nâng cao
- 7 phút
- Nâng cao
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 10
Descriptor trong Python là một object đặt làm thuộc tính của class, có các phương thức __get__, __set__ mà Python gọi mỗi khi bạn đọc hay gán thuộc tính đó trên object. Bạn dùng nó khi nhiều thuộc tính cần cùng một quy tắc, như giá, số lượng và giảm giá của sản phẩm đều không được âm, mà không muốn chép lại phép kiểm cho từng thuộc tính.
Cần biết trước: thuộc tính của class và của object, property và dunder methods.
Descriptor là gì: __get__() chạy khi đọc thuộc tính
Cảm biến trong kho đo độ C, nhưng báo cáo cần cả độ F. Thay vì lưu hai số dễ lệch nhau, bạn đặt một descriptor làm thuộc tính của class để tính độ F mỗi khi có người đọc:
class DoF:
def __get__(self, obj, objtype=None):
if obj is None:
return self
return round(obj.do_c * 9 / 5 + 32, 1)
class CamBien:
do_f = DoF()
def __init__(self, ten, do_c):
self.ten, self.do_c = ten, do_c
kho = CamBien("Kho A", 36.5)
print(kho.do_f)
kho.do_c = 20
print(kho.do_f, type(CamBien.do_f).__name__)KẾT QUẢ
97.7
68.0 DoFKhi đọc kho.do_f, Python thấy do_f của class là object có __get__, nên gọi DoF.__get__(descriptor, kho, CamBien) thay vì trả về chính object đó. Tham số obj là object đang được đọc, objtype là class của nó. Đọc từ class, CamBien.do_f, thì obj là None, và quy ước là trả về chính descriptor. Descriptor giống quầy thu ngân đặt sẵn trong cửa hàng: khách nào cũng đi qua nó, nhưng mỗi lần nó biết đang phục vụ khách nào nhờ obj.
Đổi kho.do_c = 20 thành kho.do_c = 100 rồi chạy lại: dòng thứ hai in 212.0 DoF.
__set__() và __set_name__(): một quy tắc cho nhiều thuộc tính
Thêm __set__ thì descriptor kiểm được cả lúc gán. Python gọi __set_name__(owner, name) một lần cho mỗi thuộc tính khi tạo class, nên descriptor tự biết mình đang mang tên gì:
class SoKhongAm:
def __set_name__(self, owner, name):
self.ten = name
def __get__(self, obj, objtype=None):
return obj.__dict__[self.ten]
def __set__(self, obj, gia_tri):
if gia_tri < 0:
raise ValueError(f"{self.ten} không nhận số âm")
obj.__dict__[self.ten] = gia_tri
class SanPham:
gia = SoKhongAm()
so_luong = SoKhongAm()
tra = SanPham()
tra.gia, tra.so_luong = 35000, 40
print(tra.gia, tra.so_luong, tra.__dict__)KẾT QUẢ
35000 40 {'gia': 35000, 'so_luong': 40}Hai dòng SoKhongAm() tạo hai descriptor, và __set_name__ gắn tên "gia", "so_luong" cho từng cái. tra.gia = 35000 thành lời gọi __set__(descriptor, tra, 35000): kiểm số, rồi lưu vào __dict__ của chính tra, nên mỗi sản phẩm giữ giá riêng. Đổi 35000, 40 thành 35000, -5 rồi chạy lại để thấy Python dừng ở dòng gán với lỗi ValueError, thông báo so_luong không nhận số âm. @property của bài property cũng là một descriptor dựng sẵn, nhưng mỗi property chỉ phục vụ một thuộc tính.
Đừng đọc hay gán thuộc tính cùng tên trên obj (obj.gia, getattr(obj, self.ten)) trong __get__/__set__: lệnh đó gọi lại chính descriptor mãi (Python báo RecursionError; trên trang, trình chạy dừng hẳn). Vì thế ví dụ trên đọc và ghi thẳng vào obj.__dict__.
Descriptor lưu đúng chỗ rồi vẫn có thể không chạy, nếu chính nó được đặt sai chỗ.
Thứ tự tìm thuộc tính khi có descriptor
Bài thuộc tính của class và của object nói Python tìm trong object trước, rồi mới tới class. Descriptor có __set__ (descriptor dữ liệu) là ngoại lệ: nó đứng trước cả __dict__ của object. Descriptor chỉ có __get__ thì không:
class GiaGoc:
def __get__(self, obj, objtype=None):
return 35000
class GiaKiemTra(GiaGoc):
def __set__(self, obj, gia_tri):
print("__set__ nhận", gia_tri)
class SanPham:
gia_niem_yet = GiaGoc()
gia_ban = GiaKiemTra()
tra = SanPham()
tra.gia_niem_yet = 29000
tra.gia_ban = 29000
print(tra.gia_niem_yet, tra.gia_ban)
print(tra.__dict__)KẾT QUẢ
__set__ nhận 29000
29000 35000
{'gia_niem_yet': 29000}GiaGoc không có __set__, nên tra.gia_niem_yet = 29000 tạo một thuộc tính thường trong object, và từ đó lần đọc lấy số trong object, che descriptor. GiaKiemTra có __set__, nên phép gán đi qua __set__ và lần đọc vẫn đi qua __get__. Chính luật này cho phép ví dụ SoKhongAm lưu vào obj.__dict__ dưới đúng tên "gia": descriptor dữ liệu vẫn được hỏi trước. Đổi return 35000 thành return 32000 rồi chạy lại: dòng thứ hai in 29000 32000.
Kiểm tra nhanh
Trong ví dụ cảm biến, đọc
CamBien.do_ftừ class cho ra gì?- Số
97.7 - Chính object
DoF, vì__get__trả vềselfkhiobjlàNone - Báo lỗi AttributeError, vì class không có
do_c
- Số
Trong khung bẫy lưu giá lên descriptor, vì sao
tra.giain32000?- Vì
bac_xiu.gia = 32000gán đè__dict__củatra - Vì
__get__đọc nhầmobjtype - Vì cả hai sản phẩm dùng chung một descriptor, và giá nằm trên descriptor đó
- Vì
Những câu nào đúng về descriptor?
- Descriptor chỉ chạy khi nằm trên class (thường khai ở thân class)
- Python gọi
__set_name__một lần cho mỗi thuộc tính khi tạo class - Descriptor chỉ có
__get__vẫn thắng giá trị cùng tên trong__dict__của object __set__nhận tên thuộc tính làm đối số thứ hai
Trong khung bẫy tạo descriptor ở
__init__, vì saotra.gia = -35000không báo lỗi?- Vì
__set__chỉ kiểm số từ lần gán thứ hai - Vì
__set_name__chưa chạy nênself.tenchưa có - Vì descriptor nằm trong object, nên Python không gọi
__set__mà thay nó bằng số-35000
- Vì
Bài tập
Viết descriptor giữ số trong một khoảng
Máy điều hòa chỉ nhận nhiệt độ từ 16 tới 30 độ và độ ẩm từ 30 tới 70%. Viết thân ba phương thức của descriptor TrongKhoang(thap, cao), giữ một số trong khoảng từ thap tới cao, nhận cả hai đầu:
__set_name__(self, owner, name): nhớ tên thuộc tính và nhãn có dạngTenClass.ten_thuoc_tinh, nhưDieuHoa.nhiet_do.TenClasslà class khai báo thuộc tính, kể cả khi gán qua object của một class con.__get__(self, obj, objtype=None): đọc từ class (objlàNone) thì trả về chính descriptor; đọc từ object thì trả về giá trị object đó đang giữ.__set__(self, obj, gia_tri): số ngoài khoảng thìraise ValueErrorvới thông báo dạngDieuHoa.nhiet_do phải từ 16 tới 30và không lưu; trong khoảng thì lưu cho riêng object đó.
Trả về: __get__ đọc từ class trả về một TrongKhoang.
class TrongKhoang:
def __init__(self, thap, cao):
self.thap, self.cao = thap, cao
def __set_name__(self, owner, name):
pass # Viết thân các phương thức thay cho các dòng pass
def __get__(self, obj, objtype=None):
pass
def __set__(self, obj, gia_tri):
pass
class DieuHoa:
nhiet_do = TrongKhoang(16, 30)
do_am = TrongKhoang(30, 70)
def __init__(self, nhiet_do, do_am):
self.nhiet_do = nhiet_do
self.do_am = do_amTóm tắt
Descriptor là object đặt làm thuộc tính của class, có
__get__,__set__mà Python gọi khi đọc hay gán thuộc tính đó.__get__(self, obj, objtype)nhận object đang đọc; đọc từ class thìobjlàNone, quy ước trả vềself.__set_name__(owner, name)chạy một lần khi tạo class, cho descriptor biết tên thuộc tính.Giá trị lưu theo từng object trong
obj.__dict__, không lưu trên descriptor.Descriptor có
__set__đứng trước__dict__của object; descriptor chỉ có__get__thì bị che.Descriptor tạo trong
__init__không chạy: khai báo nó trong thân class.
Câu hỏi thường gặp
Descriptor là gì nói ngắn gọn?
Là một object nằm trong class và quyết định việc đọc, gán một thuộc tính trên từng object của class đó, thông qua __get__, __set__. Nhiều tính năng quen thuộc của Python chạy bằng descriptor: @property, phương thức thường, @classmethod và @staticmethod của bài classmethod và staticmethod.
Khi nào dùng descriptor thay cho property?
Khi cùng một quy tắc lặp lại ở nhiều thuộc tính hay nhiều class. Một @property gắn với đúng một thuộc tính, nên ba thuộc tính không âm cần ba cặp getter và setter. Một descriptor SoKhongAm viết một lần rồi đặt cho bao nhiêu thuộc tính cũng được. Chỉ một thuộc tính thì property gọn hơn.
Ngoài __get__ và __set__, descriptor trong Python có cần __delete__ không?
Không bắt buộc. __delete__(self, obj) chạy khi bạn viết del obj.thuoc_tinh; thiếu nó thì del trên thuộc tính đó báo AttributeError. Bài này chỉ cần đọc và gán. Danh sách đủ các phương thức đặc biệt nằm ở bài dunder methods.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.