List comprehension trong Python: cú pháp, if else
Bài 10/17 · Chương 6
List và tuple
- 7 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 12
List comprehension trong Python là cách viết một list mới ngay trong cặp ngoặc vuông: bạn nói mỗi phần tử mới tính thế nào và lấy từ dãy nào. Bạn dùng nó khi cần đổi cả một list theo cùng một quy tắc, chẳng hạn cộng điểm thưởng cho cả lớp hay lấy riêng các điểm giỏi.
Cần biết trước: duyệt list, toán tử ba ngôi và split() và join().
Từ vòng for ba dòng tới một dòng
Giáo viên cộng 1 điểm thưởng cho mọi bài. Mẫu bạn đã biết cần một list rỗng, một vòng for và append(). List comprehension viết cùng việc đó trong một biểu thức:
diem = [7, 9, 6, 8]
cong_mot = []
for d in diem:
cong_mot.append(d + 1)
print(cong_mot)
print([d + 1 for d in diem])KẾT QUẢ
[8, 10, 7, 9]
[8, 10, 7, 9]Đọc [d + 1 for d in diem] từ trái sang: "lấy d + 1, với mỗi d trong diem". Phần trước for là biểu thức tính phần tử mới, phần sau là nguồn. Kết quả luôn là một list mới, còn diem giữ nguyên. Hình dung một dây chuyền: phần tử của diem lần lượt chạy qua máy d + 1 và rơi vào hộp mới.
Đổi d + 1 thành d * 10 ở cả hai chỗ rồi chạy lại: dòng cuối in [70, 90, 60, 80].
Đổi cặp ngoặc vuông thành ngoặc nhọn và viết khóa: giá_trị thì bạn có dict comprehension, bài dict comprehension dạy dạng đó.
Biến đổi từng phần tử
Phần biểu thức đứng đầu có thể gọi phương thức, đổi kiểu hay tính toán. Nguồn có thể là list, range() hay list mà split() trả về:
ten = ["hà", "TÂM", " huy "]
print([t.strip().title() for t in ten])
so = [int(x) for x in "7 9 6".split()]
print(so, [x * x for x in range(1, 5)])KẾT QUẢ
['Hà', 'Tâm', 'Huy']
[7, 9, 6] [1, 4, 9, 16]Dòng thứ ba là cách thường gặp để đổi một dòng văn bản thành list số: split() cho list chuỗi, rồi int() đổi từng phần. Biến t, x chỉ sống trong cặp ngoặc vuông và không đè lên biến cùng tên bên ngoài, khác biến lặp của vòng for vẫn còn sau vòng lặp.
Lọc phần tử với if ở cuối
Thêm if <điều kiện> sau phần nguồn thì chỉ phần tử thỏa điều kiện được giữ:
diem = [7, 9, 6, 8, 5, 10]
gioi = [d for d in diem if d >= 8]
print(gioi, len(gioi))
print(diem)KẾT QUẢ
[9, 8, 10] 3
[7, 9, 6, 8, 5, 10]Đây là mẫu lọc "list rỗng, for, if, append()" của bài duyệt list, gói lại một dòng. if ở cuối quyết định phần tử có vào list mới không, nên list kết quả có thể ngắn hơn list gốc.
Đổi giá trị với if else ở đầu
Khi mọi phần tử đều phải có mặt nhưng mỗi phần tử đổi theo một điều kiện, bạn đặt toán tử ba ngôi a if điều_kiện else b vào chỗ biểu thức đầu:
diem = [7, 4, 9, 5]
ket_qua = ["đạt" if d >= 5 else "chưa đạt" for d in diem]
print(ket_qua)
print([d if d >= 5 else 0 for d in diem])KẾT QUẢ
['đạt', 'chưa đạt', 'đạt', 'đạt']
[7, 0, 9, 5]Cách nhớ: if sau for là cái rây, bỏ bớt phần tử. if … else trước for là cái máy, đổi mọi phần tử và không bỏ phần tử nào. List kết quả dài đúng bằng list gốc.
Khi nào quay về vòng for
List comprehension hợp với việc "một list vào, một list ra". Khi một lượt lặp phải làm hai việc, như chia điểm vào hai list cùng lúc hay in ra, vòng for đọc rõ hơn:
diem = [7, 4, 9, 3, 8]
gioi = []
yeu = []
for d in diem:
if d >= 8:
gioi.append(d)
if d < 5:
yeu.append(d)
print(gioi, yeu)KẾT QUẢ
[9, 8] [4, 3]Viết bằng comprehension cần hai dòng, mỗi dòng đi qua diem một lần. Một dòng comprehension phải đọc hai lần mới hiểu cũng là dấu hiệu nên viết lại bằng for. Thay ngoặc vuông bằng ngoặc tròn thì bạn có biểu thức sinh, tính dần từng phần tử mà không dựng cả list; bài generator expression nói khi nào dùng nó.
Kiểm tra nhanh
[d * 2 for d in [3, 5]]cho kết quả gì?[6, 10][3, 5, 3, 5][3, 5]
[d for d in [7, 4, 9] if d >= 5]cho kết quả gì?[True, False, True][4][7, 9]
["đạt" if d >= 5 else "rớt" for d in [7, 4]]cho kết quả gì?['đạt', 'rớt']['đạt']- Báo lỗi
SyntaxError
Giả sử
diemlà một list số. Những dòng nào là lỗi cú pháp?x = [d for d in diem if d >= 5 else 0]x = [d if d >= 5 else 0 for d in diem]x = [d for d in diem if d >= 5]x = [d if d >= 5 for d in diem]
Bài tập
Lọc và xếp loại bằng comprehension
Giáo viên có điểm hai lớp và một dòng điểm chép từ bảng tính. Tính bằng list comprehension, mỗi biến một dòng:
dat_a,dat_b: các điểm từ 5 trở lên, giữ thứ tự.xep_a,xep_b: với mỗi điểm,"đạt"nếu từ 5 trở lên, ngược lại"chưa đạt".so_c: list số nguyên tách từchuoi_c.
Không dùng append(), extend(), insert(), +=, map() hay filter().
diem_a = [7, 4, 9, 5, 6]
diem_b = [3, 8, 5, 10]
chuoi_c = "8 10 9 7"
dat_a = []
dat_b = []
xep_a = []
xep_b = []
so_c = []
# Viết code của bạn dưới dòng nàyTóm tắt
[bt for x in day]tạo list mới, mỗi phần tử làbttính trên mộtx;daygiữ nguyên.[x for x in day if dk]lọc: chỉ phần tử thỏadkđược giữ.[a if dk else b for x in day]đổi giá trị: list mới dài bằng list gốc.ifsauforkhông nhậnelse; viếtelseở đó là lỗi cú pháp.Lượt lặp làm hai việc hoặc dòng khó đọc thì viết lại bằng vòng
for.
Câu hỏi thường gặp
List comprehension là gì, có nhanh hơn vòng for không?
Là cú pháp dựng list mới trong một biểu thức, thay cho mẫu list rỗng cộng for cộng append(). Nó có thể chạy nhanh hơn chút vì không phải gọi append() mỗi lượt, nhưng lý do chính để dùng là code gọn và đọc một lần hiểu ngay.
Viết list comprehension có if else lồng nhiều điều kiện được không?
Được, vì phần đầu là toán tử ba ngôi, nên lồng được: ["giỏi" if d >= 8 else "khá" if d >= 6.5 else "trung bình" for d in diem]. Từ ba nhánh trở lên, một vòng for với if, elif đọc dễ hơn; xem bài elif.
Comprehension trong Python có dùng cho dict và set không?
Có. Ngoặc nhọn với khóa: giá_trị cho dict, ngoặc nhọn với một biểu thức cho set, đều theo cùng thứ tự "biểu thức, for, if". Các hàm map() và filter() làm việc gần giống, so sánh trong bài map() và filter().
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.