sort_values() trong pandas: sắp xếp nhiều cột, sort_index()
Bài 10/16 · Chương 4
Chọn, lọc và sắp xếp
- 6 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 11
sort_values() trong pandas sắp xếp các dòng của DataFrame theo giá trị của một hay nhiều cột, tăng dần mặc định và giảm dần với ascending=False. Khi hai dòng hòa nhau ở cột chính, bạn đưa thêm cột phụ để quyết định thứ tự; còn sort_index() đưa bảng về thứ tự theo nhãn index.
Cần biết trước: chọn cột và sắp xếp list.
Sắp theo một cột
Muốn xem các đơn có đơn giá thấp nhất, bạn sắp bảng theo cột don_gia. Bảng sáu đơn dưới có giá khác nhau để dễ theo dõi. Kết quả là bảng mới với các dòng đổi chỗ; bảng don giữ nguyên thứ tự:
import pandas as pd
don = pd.DataFrame({"ma_don": ["DH1024", "DH1025", "DH1026",
"DH1027", "DH1028", "DH1029"],
"don_gia": [78000, 25000, 18000,
60000, 99000, 42000]})
re_nhat = don.sort_values("don_gia")
print(re_nhat.head(3))
print(don["ma_don"].head(2).to_list())KẾT QUẢ
ma_don don_gia
2 DH1026 18000
1 DH1025 25000
5 DH1029 42000
['DH1024', 'DH1025']Index đi theo dòng: đơn DH1026 vẫn mang nhãn 2 dù giờ đứng đầu. Nhờ vậy bạn luôn biết dòng đó ở đâu trong bảng gốc. Cột chữ được sắp theo bảng mã Unicode, nên "Ứng dụng" đứng sau "Website", như phương thức sort() của list Python.
Giảm dần với ascending=False
Câu hỏi "đơn giá cao nhất" cần thứ tự ngược lại. Thêm ascending=False:
import pandas as pd
don = pd.DataFrame({"ma_don": ["DH1024", "DH1025", "DH1026",
"DH1027", "DH1028", "DH1029"],
"don_gia": [78000, 25000, 18000,
60000, 99000, 42000]})
dat_nhat = don.sort_values("don_gia", ascending=False)
print(dat_nhat["ma_don"].head(3).to_list())KẾT QUẢ
['DH1028', 'DH1024', 'DH1027']Đổi ascending=False thành ascending=True rồi chạy lại: dòng in thành ['DH1026', 'DH1025', 'DH1029'], ba đơn rẻ nhất.
Sắp theo nhiều cột: hòa thì theo cột phụ
Truyền một list tên cột thì pandas sắp theo cột đầu, gặp hòa mới xét cột thứ hai, rồi cột thứ ba. ascending cũng nhận một list, mỗi phần tử cho một cột. Ví dụ dưới gom đơn theo kênh theo bảng chữ cái, trong từng kênh đơn đắt đứng trước, cùng giá thì mã đơn nhỏ trước:
import pandas as pd
don = pd.read_csv("don_hang.csv")
xep = don.sort_values(["kenh", "don_gia", "ma_don"],
ascending=[True, False, True])
print(xep[["ma_don", "kenh", "don_gia"]].head(4))KẾT QUẢ
ma_don kenh don_gia
695 DH00696 Cửa hàng 890000
82 DH00083 Cửa hàng 450000
795 DH00796 Cửa hàng 450000
972 DH00973 Cửa hàng 450000Bốn dòng đầu đều thuộc kênh Cửa hàng, giá giảm dần. Ba đơn cùng 450.000 đ xếp theo mã đơn, nên chạy lại bao nhiêu lần cũng ra một kết quả: cột cuối của list chỉ có việc phân thứ tự khi hòa, như xếp danh sách lớp theo tổ, trong tổ theo điểm, bằng điểm thì theo tên.
sort_index(): về lại thứ tự theo nhãn
Sau khi sắp và lọc, bạn có lúc cần đưa bảng về thứ tự ban đầu. Index đã đi theo từng dòng, nên sort_index() sắp lại theo nhãn và trả đúng thứ tự cũ:
import pandas as pd
don = pd.read_csv("don_hang.csv")
xep = don.sort_values("don_gia")
ve_lai = xep.sort_index()
print(ve_lai[["ma_don", "don_gia"]].head(3))KẾT QUẢ
ma_don don_gia
0 DH00001 78000
1 DH00002 25000
2 DH00003 18000sort_index() cũng nhận ascending=False. Khi index là mã đơn, như sau set_index("ma_don"), nó sắp bảng theo mã.
Ô trống lên đầu bằng na_position
Mặc định sort_values() để ô trống xuống cuối, cả khi sắp tăng lẫn giảm. Khi ô trống mới là thứ cần xem trước, như các đơn chưa có ngày giao, na_position="first" đưa chúng lên đầu:
import pandas as pd
giao = pd.DataFrame({
"ma_don": ["DH01", "DH02", "DH03", "DH04"],
"ngay_giao": ["2025-03-04", None, "2025-03-02", None],
})
print(giao.sort_values("ngay_giao")["ma_don"].to_list())
dau = giao.sort_values("ngay_giao", na_position="first")
print(dau["ma_don"].to_list())KẾT QUẢ
['DH03', 'DH01', 'DH02', 'DH04']
['DH02', 'DH04', 'DH03', 'DH01']Hai đơn chưa có ngày giao, DH02 và DH04, từ cuối lên đầu; phần còn lại vẫn sắp theo ngày tăng dần. Ô trống là gì và đếm chúng thế nào có ở bài dữ liệu thiếu.
Kiểm tra nhanh
Sau
import pandas as pdvàbang = pd.DataFrame({"gia": [30, 10, 20]}),print(bang.sort_values("gia").index.to_list())in ra gì?[0, 1, 2][1, 2, 0][2, 0, 1]
Sau
import pandas as pdvàbang = pd.DataFrame({"diem": [8, 9, 8], "ten": ["Lan", "Minh", "An"]}),print(bang.sort_values(["diem", "ten"], ascending=[False, True])["ten"].to_list())in ra gì?['Minh', 'An', 'Lan']['Minh', 'Lan', 'An']['An', 'Lan', 'Minh']
Sau
import pandas as pdvàbang = pd.DataFrame({"gia": [30, 10, 20]}),print(bang.sort_values("gia").sort_index()["gia"].to_list())in ra gì?[30, 10, 20][10, 20, 30][30, 20, 10]
Sau
import pandas as pdvàbang = pd.DataFrame({"a": [1, 2], "b": [3, 4]}),bang.sort_values(["a", "b"], ascending=[True])báo lỗi gì?- Báo lỗi
KeyError - Báo lỗi
TypeError - Báo lỗi
ValueError
- Báo lỗi
Bài tập
Danh sách đơn chờ giao
Bộ phận giao hàng cần danh sách đơn theo ngày giao, đơn chưa có ngày giao đứng đầu để gọi khách trước. Bảng bang có cột ma_don và ngay_giao (chuỗi năm-tháng-ngày, ô trống là đơn chưa có ngày giao). Viết thân hàm xep_cho_giao(bang): sắp theo ngay_giao tăng dần, đơn có ô trống lên đầu, cùng ngày giao (hay cùng trống) thì theo ma_don tăng dần.
Bảng kết quả giữ mọi cột, index đánh số lại 0, 1, 2… theo thứ tự mới. Hàm không sửa bảng bang của nơi gọi.
Trả về: bảng đã sắp, một DataFrame.
import pandas as pd
def xep_cho_giao(bang):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyTóm tắt
don.sort_values("cot")trả bảng mới sắp tăng dần theo cột; index đi theo từng dòng.ascending=Falsesắp giảm dần.Giá trị hòa nhau có thứ tự không đảm bảo: thêm cột phụ để phân thứ tự.
sort_values(["a", "b"], ascending=[False, True])sắp theoagiảm dần, hòa thìbtăng dần; listascendingphải cùng độ dài list cột.sort_index()sắp theo nhãn index, đưa bảng về thứ tự ban đầu.Ô trống mặc định xuống cuối;
na_position="first"đưa chúng lên đầu.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao lấy 10 dòng có giá trị lớn nhất mà không sắp cả bảng?
Dùng nlargest(10, "cot"), ngắn hơn sort_values(...).head(10). Bài nlargest() giải thích cả nsmallest() và cách viết chuỗi phương thức.
Sắp xong rồi muốn đánh số lại index từ 0 thì sao?
Gọi tiếp reset_index(drop=True). drop=True bỏ index cũ thay cho giữ nó thành một cột, như bài set_index() và reset_index().
Chủ đề
Dữ liệu của bài
- Tải xuống
don_hang.csv
CSV · 109.5 KB
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.