set_index() và reset_index() trong pandas: index, columns
Bài 3/8 · Chương 2
Series và DataFrame
- 5 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 12
Trong pandas, set_index() đưa một cột của DataFrame lên làm index, còn reset_index() làm ngược lại, trả index về thành một cột. Bạn dùng cặp này khi muốn tra dòng bằng tên chi nhánh hay mã sản phẩm thay cho số thứ tự, rồi đưa nhãn về lại thành cột trước khi ghi file.
Cần biết trước: DataFrame và Series.
Đưa một cột lên làm index bằng set_index()
Bảng đọc từ file hay dựng từ dict có index 0, 1, 2…, những con số không nói gì về dòng. Khi một cột có giá trị không trùng, như tên chi nhánh, đưa nó lên làm index cho bạn tra dòng theo tên:
import pandas as pd
chi_nhanh = pd.DataFrame({
"ten": ["Huế", "Đà Lạt", "Hà Nội", "Cần Thơ"],
"so_khach": [120, 95, 143, 88],
})
theo_ten = chi_nhanh.set_index("ten")
print(theo_ten)
print(theo_ten.loc["Hà Nội", "so_khach"])KẾT QUẢ
so_khach
ten
Huế 120
Đà Lạt 95
Hà Nội 143
Cần Thơ 88
143Cột ten rời danh sách cột và thành nhãn dòng; chữ ten ở dòng thứ hai của phần in ra là tên của index. loc[nhãn dòng, tên cột] lấy đúng một ô. set_index() trả một bảng mới: chi_nhanh vẫn giữ nguyên index 0, 1, 2, 3. Cột hợp làm index là cột bạn hay tra theo và không có giá trị trùng: mã sản phẩm, mã khách, tên chi nhánh.
Trả index về thành cột bằng reset_index()
reset_index() đưa index xuống thành cột đầu của bảng và đánh lại index 0, 1, 2…. Bạn cần nó khi muốn ghi bảng ra file với tên chi nhánh là một cột, hay khi kết quả gom nhóm có index mà bạn cần như cột:
import pandas as pd
so_khach = pd.DataFrame({"so_khach": [120, 95, 143]},
index=["Huế", "Đà Lạt", "Hà Nội"])
so_khach.index.name = "ten"
bang = so_khach.reset_index()
print(bang)
print(bang.columns.to_list())KẾT QUẢ
ten so_khach
0 Huế 120
1 Đà Lạt 95
2 Hà Nội 143
['ten', 'so_khach']Cột mới lấy tên của index, ở đây là ten. Index không có tên thì cột mới tên index.
Đánh số lại dòng bằng drop=True
Cắt hay lọc bảng thì các dòng giữ nhãn cũ. Muốn đánh lại từ 0 mà không giữ nhãn cũ, thêm drop=True:
import pandas as pd
chi_nhanh = pd.DataFrame({
"ten": ["Huế", "Đà Lạt", "Hà Nội", "Cần Thơ"],
"so_khach": [120, 95, 143, 88],
})
hai_cuoi = chi_nhanh.iloc[2:]
print(hai_cuoi.index.to_list())
print(hai_cuoi.reset_index(drop=True))KẾT QUẢ
[2, 3]
ten so_khach
0 Hà Nội 143
1 Cần Thơ 88iloc[2:] giữ nhãn 2 và 3 của bảng gốc. Sau reset_index(drop=True), hai dòng có nhãn 0 và 1, và bảng không thêm cột nào.
Đặt tên cho index
df.index.name đọc và gán tên của index. Tên này hiện trên dòng đầu khi in và thành tên cột khi reset_index(). Với file chi_tieu.csv, đưa cột ngày lên làm index rồi đổi tên nó:
import pandas as pd
chi_tieu = pd.read_csv("chi_tieu.csv")
theo_ngay = chi_tieu.set_index("ngay")
print(theo_ngay.index.name)
theo_ngay.index.name = "ngay_chi"
print(theo_ngay[["danh_muc", "so_tien"]].head(3))KẾT QUẢ
ngay
danh_muc so_tien
ngay_chi
2025-01-01 Ăn uống 27000
2025-01-01 Ăn uống 59000
2025-01-01 Ăn uống 35000Dòng cuối dùng head(3) để in ba dòng đầu, bài head() và tail() nói thêm. Một ngày có nhiều khoản chi, nên index ngay_chi có nhãn trùng; loc["2025-01-01"] sẽ trả mọi khoản của ngày đó.
Kiểm tra nhanh
Sau
import pandas as pd,pd.DataFrame({"ma": ["A", "B"], "sl": [3, 5]}).set_index("ma").columns.to_list()cho kết quả gì?['sl']['ma', 'sl']['ma']
Trong ví dụ reset_index(), bang.columns.to_list() in ra gì?
['ten', 'so_khach']['index', 'so_khach']['so_khach']
Sau
import pandas as pd,pd.DataFrame({"a": [1, 2, 3]}).iloc[1:].reset_index(drop=True).index.to_list()cho kết quả gì?[0, 1][1, 2][0, 1, 2]
Trong khung bẫy quên drop=True, bảng hai_cuoi có những cột nào?
index,ten,so_khachten,so_khachindex,so_khach
Bài tập
Bảng tra theo mã
Bạn có bảng sản phẩm và muốn tra theo một cột mã. Viết thân hàm bang_tra(bang, cot): trả bảng lấy cột cot làm index; cột đó không còn trong danh sách cột, các cột khác giữ thứ tự. Hàm không sửa bảng của nơi gọi.
Trả về: bảng tra, một DataFrame.
import pandas as pd
def bang_tra(bang, cot):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyTóm tắt
df.set_index("cot")trả bảng mới lấy cộtcotlàm index; cột đó rời danh sách cột.df.reset_index()đưa index xuống thành cột đầu, tên cột là tên index hayindex, rồi đánh lại0, 1, 2….reset_index(drop=True)chỉ đánh số lại, không thêm cột; quêndrop=Truelà bảng thêm cộtindex.df.index.nameđọc và đặt tên của index.
Câu hỏi thường gặp
Có nên dùng inplace=True cho set_index() không?
Không nên: inplace=True sửa bảng tại chỗ và trả None, nên bang = bang.set_index("ma", inplace=True) làm mất bảng. Viết bang = bang.set_index("ma") cho rõ ràng.
set_index() có nhận cột có giá trị trùng không?
Có, pandas không kiểm. Nhưng khi đó loc[nhãn] trả nhiều dòng thay cho một dòng. Muốn chắc nhãn không trùng thì kiểm bằng bang["ma"].is_unique trước.
Đổi tên các cột thì dùng gì?
Đổi tên index dùng index.name; đổi tên cột dùng rename(columns={...}), bài drop() và rename() dạy cách đó.
Vì sao sau groupby() tôi không chọn được cột nhóm?
Vì groupby() đưa cột nhóm lên làm index của kết quả. Gọi reset_index() để nó thành cột lại, như bài groupby() chỉ.
Chủ đề
Dữ liệu của bài
- Tải xuống
chi_tieu.csv
CSV · 56.82 KB
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.