Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

set_index() và reset_index() trong pandas: index, columns

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 3/8 · Chương 2

Series và DataFrame

  • 5 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Trong pandas, set_index() đưa một cột của DataFrame lên làm index, còn reset_index() làm ngược lại, trả index về thành một cột. Bạn dùng cặp này khi muốn tra dòng bằng tên chi nhánh hay mã sản phẩm thay cho số thứ tự, rồi đưa nhãn về lại thành cột trước khi ghi file.

Cần biết trước: DataFrame và Series.

Đưa một cột lên làm index bằng set_index()

Bảng đọc từ file hay dựng từ dict có index 0, 1, 2…, những con số không nói gì về dòng. Khi một cột có giá trị không trùng, như tên chi nhánh, đưa nó lên làm index cho bạn tra dòng theo tên:

python
import pandas as pd

chi_nhanh = pd.DataFrame({
    "ten": ["Huế", "Đà Lạt", "Hà Nội", "Cần Thơ"],
    "so_khach": [120, 95, 143, 88],
})
theo_ten = chi_nhanh.set_index("ten")
print(theo_ten)
print(theo_ten.loc["Hà Nội", "so_khach"])

KẾT QUẢ

         so_khach
ten
Huế           120
Đà Lạt         95
Hà Nội        143
Cần Thơ        88
143

Cột ten rời danh sách cột và thành nhãn dòng; chữ ten ở dòng thứ hai của phần in ra là tên của index. loc[nhãn dòng, tên cột] lấy đúng một ô. set_index() trả một bảng mới: chi_nhanh vẫn giữ nguyên index 0, 1, 2, 3. Cột hợp làm index là cột bạn hay tra theo và không có giá trị trùng: mã sản phẩm, mã khách, tên chi nhánh.

Trả index về thành cột bằng reset_index()

reset_index() đưa index xuống thành cột đầu của bảng và đánh lại index 0, 1, 2…. Bạn cần nó khi muốn ghi bảng ra file với tên chi nhánh là một cột, hay khi kết quả gom nhóm có index mà bạn cần như cột:

python
import pandas as pd

so_khach = pd.DataFrame({"so_khach": [120, 95, 143]},
                        index=["Huế", "Đà Lạt", "Hà Nội"])
so_khach.index.name = "ten"
bang = so_khach.reset_index()
print(bang)
print(bang.columns.to_list())

KẾT QUẢ

      ten  so_khach
0     Huế       120
1  Đà Lạt        95
2  Hà Nội       143
['ten', 'so_khach']

Cột mới lấy tên của index, ở đây là ten. Index không có tên thì cột mới tên index.

Đánh số lại dòng bằng drop=True

Cắt hay lọc bảng thì các dòng giữ nhãn cũ. Muốn đánh lại từ 0 mà không giữ nhãn cũ, thêm drop=True:

python
import pandas as pd

chi_nhanh = pd.DataFrame({
    "ten": ["Huế", "Đà Lạt", "Hà Nội", "Cần Thơ"],
    "so_khach": [120, 95, 143, 88],
})
hai_cuoi = chi_nhanh.iloc[2:]
print(hai_cuoi.index.to_list())
print(hai_cuoi.reset_index(drop=True))

KẾT QUẢ

[2, 3]
       ten  so_khach
0   Hà Nội       143
1  Cần Thơ        88

iloc[2:] giữ nhãn 2 và 3 của bảng gốc. Sau reset_index(drop=True), hai dòng có nhãn 0 và 1, và bảng không thêm cột nào.

Đặt tên cho index

df.index.name đọc và gán tên của index. Tên này hiện trên dòng đầu khi in và thành tên cột khi reset_index(). Với file chi_tieu.csv, đưa cột ngày lên làm index rồi đổi tên nó:

python
import pandas as pd

chi_tieu = pd.read_csv("chi_tieu.csv")
theo_ngay = chi_tieu.set_index("ngay")
print(theo_ngay.index.name)
theo_ngay.index.name = "ngay_chi"
print(theo_ngay[["danh_muc", "so_tien"]].head(3))

KẾT QUẢ

ngay
           danh_muc  so_tien
ngay_chi
2025-01-01  Ăn uống    27000
2025-01-01  Ăn uống    59000
2025-01-01  Ăn uống    35000

Dòng cuối dùng head(3) để in ba dòng đầu, bài head() và tail() nói thêm. Một ngày có nhiều khoản chi, nên index ngay_chi có nhãn trùng; loc["2025-01-01"] sẽ trả mọi khoản của ngày đó.

Kiểm tra nhanh

  1. Sau import pandas as pd, pd.DataFrame({"ma": ["A", "B"], "sl": [3, 5]}).set_index("ma").columns.to_list() cho kết quả gì?

    • ['sl']
    • ['ma', 'sl']
    • ['ma']
  2. Trong ví dụ reset_index(), bang.columns.to_list() in ra gì?

    • ['ten', 'so_khach']
    • ['index', 'so_khach']
    • ['so_khach']
  3. Sau import pandas as pd, pd.DataFrame({"a": [1, 2, 3]}).iloc[1:].reset_index(drop=True).index.to_list() cho kết quả gì?

    • [0, 1]
    • [1, 2]
    • [0, 1, 2]
  4. Trong khung bẫy quên drop=True, bảng hai_cuoi có những cột nào?

    • index, ten, so_khach
    • ten, so_khach
    • index, so_khach
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Bảng tra theo mã

Bạn có bảng sản phẩm và muốn tra theo một cột mã. Viết thân hàm bang_tra(bang, cot): trả bảng lấy cột cot làm index; cột đó không còn trong danh sách cột, các cột khác giữ thứ tự. Hàm không sửa bảng của nơi gọi.

Trả về: bảng tra, một DataFrame.

python
import pandas as pd

def bang_tra(bang, cot):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Tóm tắt

  • df.set_index("cot") trả bảng mới lấy cột cot làm index; cột đó rời danh sách cột.

  • df.reset_index() đưa index xuống thành cột đầu, tên cột là tên index hay index, rồi đánh lại 0, 1, 2….

  • reset_index(drop=True) chỉ đánh số lại, không thêm cột; quên drop=True là bảng thêm cột index.

  • df.index.name đọc và đặt tên của index.

Câu hỏi thường gặp

Có nên dùng inplace=True cho set_index() không?

Không nên: inplace=True sửa bảng tại chỗ và trả None, nên bang = bang.set_index("ma", inplace=True) làm mất bảng. Viết bang = bang.set_index("ma") cho rõ ràng.

set_index() có nhận cột có giá trị trùng không?

Có, pandas không kiểm. Nhưng khi đó loc[nhãn] trả nhiều dòng thay cho một dòng. Muốn chắc nhãn không trùng thì kiểm bằng bang["ma"].is_unique trước.

Đổi tên các cột thì dùng gì?

Đổi tên index dùng index.name; đổi tên cột dùng rename(columns={...}), bài drop() và rename() dạy cách đó.

Vì sao sau groupby() tôi không chọn được cột nhóm?

Vì groupby() đưa cột nhóm lên làm index của kết quả. Gọi reset_index() để nó thành cột lại, như bài groupby() chỉ.

Chủ đề

reset index pandas

Dữ liệu của bài

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập