Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

import pandas as pd: bắt đầu pandas 3, kiểm tra phiên bản

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 2/3 · Chương 1

Bắt đầu

  • 5 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Dòng import pandas as pd mở đầu gần như mọi chương trình pandas: nó nạp thư viện và đặt cho nó tên ngắn pd, để sau đó bạn gõ pd.read_csv(), pd.DataFrame() thay cho tên dài. Bạn viết nó ở dòng đầu mỗi notebook hay script làm việc với bảng, rồi dùng hai cấu trúc của pandas mà mọi bài sau cần: Series và DataFrame.

Cần biết trước: cài NumPy, mảng NumPy và import trong Python.

Nạp pandas với tên ngắn pd

import ... as ... nạp một module rồi gắn nó vào một tên do bạn chọn. Với pandas, cả cộng đồng dùng pd, như np cho NumPy, nên code bạn đọc trên mạng, trong tài liệu hay do AI viết đều giả định tên này:

python
import pandas as pd

gia = pd.Series([25000, 30000, 18000])
print(gia)

KẾT QUẢ

0    25000
1    30000
2    18000
dtype: int64

Trên trang này pandas đã cài sẵn. Trên máy của bạn thì cài bằng pip install pandas trong venv; bài Blog tải và cài pandas đi từng bước trên Windows và macOS.

Kiểm tra phiên bản pandas

Mỗi bản pandas lớn đổi vài hành vi mặc định, nên khi một ví dụ trên mạng cho kết quả khác, việc đầu tiên là xem máy bạn chạy bản nào. Thuộc tính pd.__version__ cho biết điều đó. Kết quả dưới là của lần chạy trên máy kiểm bài:

python
import pandas as pd

print(pd.__version__)

KẾT QUẢ

3.0.2

Chạy trên máy của bạn · Đoạn này cần Python cài trên máy, trang không chạy được.

Tutorial này viết cho pandas 3. Code viết cho pandas 2 phần lớn vẫn chạy, nhưng vài chỗ cho kết quả khác; trang sửa code pandas cũ gom các chỗ đó. Khi hỏi AI, ghi kèm "pandas 3" để nhận code đúng bản.

Series: một cột có nhãn

Series là một dãy giá trị cùng kiểu, mỗi giá trị có một nhãn. Ở ví dụ đầu, nhãn là 0, 1, 2 do pandas tự đánh; bạn có thể đặt nhãn của mình bằng tham số index:

python
import pandas as pd

gia = pd.Series([25000, 30000, 18000],
                index=["Cà phê sữa", "Trà đào", "Bạc xỉu"])
print(gia)
print(gia["Trà đào"])

KẾT QUẢ

Cà phê sữa    25000
Trà đào       30000
Bạc xỉu       18000
dtype: int64
30000

Cột trái là nhãn, cột phải là giá trị, dòng cuối của phần in ra là kiểu của giá trị. Nhờ nhãn, bạn lấy giá một món bằng tên món. Bài Series dạy cách tạo, chọn và tính trên Series.

DataFrame: bảng gồm nhiều Series

DataFrame là một bảng: các cột có tên, các dòng dùng chung một bộ nhãn. Mỗi cột của nó là một Series:

python
import pandas as pd

menu = pd.DataFrame({
    "mon": ["Cà phê sữa", "Trà đào", "Bạc xỉu"],
    "gia": [25000, 30000, 18000],
})
print(menu)
print(type(menu).__name__, type(menu["gia"]).__name__)

KẾT QUẢ

          mon    gia
0  Cà phê sữa  25000
1     Trà đào  30000
2     Bạc xỉu  18000
DataFrame Series

Một bảng tính Excel có thể hình dung như một DataFrame: hàng tiêu đề là tên cột, số dòng bên trái là nhãn. Bài DataFrame dạy các cách dựng bảng; bài Blog pandas là gì nói pandas dùng vào việc gì.

pandas dựng trên NumPy

Bên dưới mỗi cột số là một mảng NumPy. to_numpy() lấy mảng đó ra, và phép tính trên cả cột chạy giống phép tính trên mảng:

python
import pandas as pd

menu = pd.DataFrame({"mon": ["Cà phê sữa", "Trà đào"],
                     "gia": [25000, 30000]})
print(menu["gia"].to_numpy())
print((menu["gia"] * 2).to_list())

KẾT QUẢ

[25000 30000]
[50000, 60000]

Vì thế pip install pandas tự cài NumPy theo, và những gì đã học ở bài mảng NumPy, như nhân cả mảng với một số mà không cần vòng lặp, dùng lại được trên cột của DataFrame.

Kiểm tra nhanh

  1. Trong khung bẫy viết import pandas mà không có as pd, dòng gọi pd.Series báo lỗi gì?

    • NameError
    • ImportError
    • AttributeError
  2. Dòng nào nạp pandas để gọi được pd.DataFrame()?

    • import pandas as pd
    • import pd
    • from pandas import pd
  3. Sau import pandas as pd, type(pd.DataFrame({"gia": [1, 2]})["gia"]).__name__ cho kết quả gì?

    • 'Series'
    • 'DataFrame'
    • 'list'
  4. Trong ví dụ DataFrame: bảng gồm nhiều Series, bảng menu có mấy cột?

    • 2
    • 3
    • 6
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Cộng một cột

Quán ghi doanh số mỗi ngày vào một DataFrame. Viết thân hàm tong_cot(bang, ten_cot): cộng mọi giá trị của cột tên ten_cot trong bang. Bảng không có dòng nào thì tổng là 0. Hàm không sửa bảng của nơi gọi.

Trả về: tổng của cột, một int.

python
import pandas as pd

def tong_cot(bang, ten_cot):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Tóm tắt

  • import pandas as pd nạp pandas với tên pd; quên as pd mà vẫn gọi pd. là NameError.

  • pd.__version__ cho biết bản pandas đang chạy; tutorial này dạy pandas 3.

  • Series là một dãy giá trị có nhãn; DataFrame là bảng nhiều cột, mỗi cột là một Series.

  • pandas dựng trên NumPy: to_numpy() lấy mảng của một cột, phép tính trên cột giống phép tính trên mảng.

Câu hỏi thường gặp

Có bắt buộc đặt tên pd không?

Không: import pandas as p vẫn chạy. Nhưng tài liệu, hỏi đáp và code của người khác đều viết pd, nên đổi tên chỉ làm code khó đọc với người khác.

Chạy import pandas báo ModuleNotFoundError thì làm gì?

pandas chưa cài trong môi trường Python đang chạy. Kích hoạt venv của dự án rồi chạy pip install pandas; bài cài NumPy có các bước tạo venv, pandas cài cùng cách.

Máy tôi chạy pandas 2, có học theo tutorial này được không?

Phần lớn ví dụ cho cùng kết quả, nhưng cột chữ có kiểu khác và vài lệnh gán cho kết quả khác. Nên nâng lên pandas 3 bằng pip install -U pandas để kết quả khớp với trang.

Đặt tên file của mình là pandas.py có sao không?

Có: import pandas sẽ nạp chính file đó thay cho thư viện, và pd.DataFrame báo AttributeError. Đổi tên file, ví dụ bai_pandas.py.

Chủ đề

import pandas as pd

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập