Accessor .dt trong pandas: tách năm, tháng, thứ (pandas dt)
Bài 3/17 · Chương 8
Dữ liệu thời gian
- 7 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 12
Accessor .dt của pandas mở các phần bên trong một cột ngày: .dt.year cho năm, .dt.month cho tháng, .dt.dayofweek cho thứ trong tuần, mỗi phần thành một Series số. Bạn dùng nó khi muốn trả lời "tháng nào bán chạy", "cuối tuần có đông hơn ngày thường không" từ một cột ngày đặt hàng.
Cần biết trước: pd.to_datetime(), map() và replace() và groupby().
Tách năm, tháng, ngày bằng accessor .dt
Mỗi ô của cột kiểu datetime64 chứa cả năm, tháng, ngày và giờ. Sau .dt., bạn gọi tên phần cần lấy, và pandas lấy phần đó cho mọi ô cùng lúc.
import pandas as pd
ngay = pd.to_datetime(pd.Series(["2025-11-01", "2025-11-03",
"2025-12-24", "2026-02-17"]))
bang = pd.DataFrame({"ngay": ngay, "nam": ngay.dt.year,
"thang": ngay.dt.month,
"ngay_thang": ngay.dt.day})
print(bang)KẾT QUẢ
ngay nam thang ngay_thang
0 2025-11-01 2025 11 1
1 2025-11-03 2025 11 3
2 2025-12-24 2025 12 24
3 2026-02-17 2026 2 17Mỗi phần là một Series số nguyên cùng index với cột gốc, nên đặt được thành cột mới của bảng. .dt chỉ có trên Series: một ô đơn lẻ (Timestamp) đọc thẳng .year, .month không cần .dt.
Lấy thứ trong tuần bằng .dt.dayofweek
.dt.dayofweek cho thứ trong tuần dưới dạng số: 0 là Thứ Hai, 1 là Thứ Ba, và cứ thế tới 6 là Chủ nhật. .dt.day_name() cho tên thứ, nhưng bằng tiếng Anh:
import pandas as pd
ngay = pd.to_datetime(pd.Series(["2025-11-01", "2025-11-03",
"2025-12-24"]))
print(ngay.dt.dayofweek.to_list())
print(ngay.dt.day_name().to_list())KẾT QUẢ
[5, 0, 2]
['Saturday', 'Monday', 'Wednesday']Ngày 01/11/2025 là Thứ Bảy nên mang số 5. Đổi "2025-11-03" thành "2025-11-09" rồi chạy lại: dòng đầu in [5, 6, 2] và dòng hai có Sunday. Tên tiếng Anh đến từ cài đặt ngôn ngữ của máy chạy code; trình chạy trên trang dùng tiếng Anh, nên bài tự đổi số sang tên tiếng Việt ở mục sau.
Tên thứ tiếng Việt bằng bảng tra
Một dict ghép số thứ với tên là bảng tra; map() thay từng số bằng tên tương ứng, như ở bài map() và replace(). Kết hợp với groupby(), bạn đếm được số đơn mỗi thứ của file don_hang.csv trong bộ dữ liệu thực hành:
import pandas as pd
TEN_THU = {0: "Thứ Hai", 1: "Thứ Ba", 2: "Thứ Tư", 3: "Thứ Năm",
4: "Thứ Sáu", 5: "Thứ Bảy", 6: "Chủ nhật"}
don = pd.read_csv("don_hang.csv", parse_dates=["ngay_dat"])
so_don = don.groupby(don["ngay_dat"].dt.dayofweek).size()
so_don.index = so_don.index.map(TEN_THU)
print(so_don.to_string())KẾT QUẢ
ngay_dat
Thứ Hai 205
Thứ Ba 205
Thứ Tư 200
Thứ Năm 193
Thứ Sáu 192
Thứ Bảy 263
Chủ nhật 268Gom theo số rồi mới đổi index sang tên giữ đúng thứ tự trong tuần, vì số 0 tới 6 đã xếp sẵn. Thứ Bảy và Chủ nhật đông hơn ngày thường khoảng 60 đơn. Nếu gom thẳng theo tên, pandas xếp nhóm theo mã Unicode của ký tự, nên "Chủ nhật" (chữ C) đứng trước mọi tên "Thứ …".
Tạo cột tháng để gom nhóm
Câu hỏi "tháng nào trong năm 2025 bán được nhiều tiền nhất" cần hai phần của ngày: .dt.year để lọc năm, .dt.month để làm khóa gom nhóm.
import pandas as pd
don = pd.read_csv("don_hang.csv", parse_dates=["ngay_dat"])
don["doanh_thu"] = don["so_luong"] * don["don_gia"]
nam_2025 = don[don["ngay_dat"].dt.year == 2025]
thang = nam_2025["ngay_dat"].dt.month
tong = nam_2025.groupby(thang)["doanh_thu"].sum()
print((tong / 1_000_000).round(1))KẾT QUẢ
ngay_dat
1 22.4
2 9.4
3 13.9
4 10.4
5 14.3
6 14.8
7 12.8
8 12.3
9 10.7
10 10.1
11 12.9
12 17.2
Name: doanh_thu, dtype: float64Doanh thu tính bằng triệu đồng. Tháng 1 cao nhất, với 22,4 triệu, vì Tết năm 2025 rơi vào cuối tháng 1; tháng 12 đứng thứ hai. File có đơn từ 01/2025 tới 06/2026, nên bước lọc năm không thừa: bỏ nó đi thì tháng 1 cộng cả đơn của hai năm. Khi cần giữ cả năm lẫn tháng trong một nhãn như 2026-01, bài to_period() có cách gọn hơn.
Kiểm tra nhanh
Sau
import pandas as pd,pd.Series(pd.to_datetime(["2026-02-17"])).dt.day.to_list()cho kết quả gì?[2][17][1][2026]
Ngày 01/11/2025 là Thứ Bảy. Những câu nào đúng?
.dt.dayofweekcủa ngày đó là5.dt.dayofweekcủa ngày đó là6- Bảng tra có khóa
0là "Thứ Hai" thìmap()cho "Thứ Bảy" .dt.day_name()trên trình chạy của trang cho "Thứ Bảy"
Lệnh
pd.Series(["2025-11-01"]).dt.monthdừng với lỗi nào?- Báo lỗi
AttributeError, vì cột còn là chuỗi - Báo lỗi
ValueError, vì chuỗi không đúng định dạng - Báo lỗi
KeyError, vì không có cộtmonth
- Báo lỗi
Trong ví dụ doanh thu theo tháng, bỏ dòng lọc năm 2025 thì điều gì xảy ra?
- Python báo lỗi vì có hai năm
- Tháng 1 tới tháng 6 cộng đơn của cả 2025 lẫn 2026
- Bảng có 18 dòng, mỗi tháng của mỗi năm một dòng
- Kết quả giữ nguyên
Bài tập
Gom doanh thu theo thứ trong tuần
Chủ cửa hàng muốn biết thứ nào trong tuần mang về nhiều tiền. Bảng don có cột ngay_dat (kiểu ngày), so_luong và don_gia; doanh thu một đơn là so_luong * don_gia. Viết thân hàm doanh_thu_theo_thu(don):
Cộng doanh thu theo thứ trong tuần; index là tên thứ lấy từ bảng tra
TEN_THUcủa starter.Các thứ xếp theo thứ tự trong tuần, Thứ Hai trước, Chủ nhật sau cùng; thứ không có đơn thì không có dòng.
Hàm không sửa bảng don của nơi gọi.
Trả về: doanh thu của từng thứ, một Series.
import pandas as pd
TEN_THU = {0: "Thứ Hai", 1: "Thứ Ba", 2: "Thứ Tư", 3: "Thứ Năm",
4: "Thứ Sáu", 5: "Thứ Bảy", 6: "Chủ nhật"}
def doanh_thu_theo_thu(don):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyTóm tắt
.dtchỉ dùng trên Series kiểu ngày giờ; trên cột chuỗi nó báoAttributeError..dt.year,.dt.month,.dt.daycho năm, tháng, ngày dưới dạng số, cùng index với cột gốc..dt.dayofweekđếm từ0là Thứ Hai tới6là Chủ nhật;.dt.day_name()cho tên tiếng Anh.Bảng tra tên thứ là dict có khóa
0tới6, dùng vớimap(); gom theo số trước để giữ thứ tự trong tuần..dt.monthkhông mang năm: dữ liệu nhiều năm thì lọc năm bằng.dt.yeartrước khi gom theo tháng.
Câu hỏi thường gặp
Lấy tháng từ ngày trong pandas thế nào khi cột còn là chuỗi?
Đổi cột sang kiểu ngày trước, bằng pd.to_datetime() hay parse_dates khi đọc file, rồi gọi .dt.month. Gọi .dt thẳng trên chuỗi báo AttributeError. Bài pd.to_datetime() hướng dẫn đổi kiểu, kể cả khi cột có ô hỏng.
pandas weekday khác dayofweek ở đâu?
.dt.weekday là tên khác của .dt.dayofweek: cả hai cho 0 là Thứ Hai, 6 là Chủ nhật. Phương thức weekday() của datetime trong Python cũng đếm như vậy, nên bảng tra viết một lần dùng được cho cả hai.
Có cách nào in tên thứ tiếng Việt mà không cần dict?
day_name() nhận tham số ngôn ngữ, nhưng chỉ chạy khi máy có cài gói ngôn ngữ tiếng Việt, và trình chạy trên trang thì không. Bảng tra bảy dòng chạy ở mọi máy và cho bạn tự chọn cách viết ("Chủ nhật", "CN"). Cách dùng map() với dict có ở bài map() và replace().
Muốn cột tháng có cả năm, như 2026-03, thì sao?
Dùng .dt.to_period("M"): mỗi ô thành một kỳ tháng in ra 2026-03, giữ được năm và sắp đúng thứ tự thời gian. Bài to_period() hướng dẫn cách đó và cách gom nhóm theo kỳ.
Chủ đề
Dữ liệu của bài
- Tải xuống
don_hang.csv
CSV · 109.5 KB
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.