Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

seaborn trong Python (seaborn python): khác Matplotlib ở đâu

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 1/10 · Chương 3

Biểu đồ thống kê với seaborn

  • 9 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

seaborn trong Python (seaborn python) là thư viện vẽ dựng trên Matplotlib: bạn đưa nó một DataFrame và tên các cột, nó tự gom số, tự tô màu từng nhóm và tự vẽ chú giải. Bạn dùng nó khi cần so nhiều nhóm trên một hình, chẳng hạn doanh thu từng tháng của hai chi nhánh, mà không muốn tự viết vòng lặp vẽ từng đường.

Cần biết trước: melt() và figure và axes.

Cài seaborn và import sns

Trình chạy trên trang đã có sẵn seaborn 0.13.2, nên các khối dưới bấm Chạy được ngay. Trên máy của bạn, cài một lần bằng lệnh sau (macOS và Linux đổi python thành python3):

bash
python -m pip install seaborn

Lệnh này kéo theo cả pandas và Matplotlib nếu máy chưa có. Trong code, seaborn thường được đặt bí danh sns, đứng sau ba thư viện kia: import seaborn as sns. Bài viết thêm cho người mới, gồm lịch sử và các loại hình seaborn vẽ được, nằm ở bài Blog Matplotlib và seaborn là gì.

Cùng một biểu đồ, hai cách vẽ

File doanh_thu_chi_nhanh.csv ghi doanh thu 12 tháng năm 2025 (triệu đồng) của tám chi nhánh, mỗi chi nhánh một cột. Bạn muốn so Đà Nẵng, nơi đông khách du lịch mùa hè, với Huế. Với Matplotlib, bạn đi qua từng cột và tự gọi ax.plot() cho mỗi đường:

python
import pandas as pd
import matplotlib.pyplot as plt

rong = pd.read_csv("doanh_thu_chi_nhanh.csv")
rong["thang"] = rong["thang"].str[5:].astype(int)
fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")
for ten in ["Đà Nẵng", "Huế"]:
    ax.plot(rong["thang"], rong[ten], label=ten)
ax.set_title("Doanh thu hai chi nhánh năm 2025")
ax.set_xlabel("Tháng")
ax.set_ylabel("Doanh thu (triệu đồng)")
ax.legend(title="Chi nhánh")
plt.show()
Biểu đồ đường doanh thu 12 tháng năm 2025 của Đà Nẵng và Huế, trục y là triệu đồng; Đà Nẵng đạt đỉnh khoảng 530 ở tháng 6, Huế trừ tháng 1 đi ngang quanh 150 đến 200.

Đà Nẵng đạt đỉnh ở tháng 6, khoảng 530 triệu đồng, cao ngang mùa Tết, còn Huế, trừ tháng 1 (284), đi gần như ngang quanh 150 đến 200 triệu đồng. Dòng str[5:] cắt "2025-01" thành "01" rồi astype(int) đổi sang số tháng 1, để trục x là số. Vòng for là phần việc của bạn: Matplotlib chỉ vẽ đúng hai dãy số bạn đưa vào mỗi lần gọi.

Bảng dài cho seaborn

seaborn đọc dữ liệu theo cách khác: mỗi dòng là một lần đo, mỗi cột là một biến. Bảng của file là bảng rộng, tên chi nhánh nằm ở tên cột, nên seaborn không có cột nào để tách nhóm. melt() gấp các cột chi nhánh thành hai cột chi_nhanh và doanh_thu:

python
import pandas as pd

rong = pd.read_csv("doanh_thu_chi_nhanh.csv")
rong["thang"] = rong["thang"].str[5:].astype(int)
dai = rong.melt(id_vars="thang", value_vars=["Đà Nẵng", "Huế"],
                var_name="chi_nhanh", value_name="doanh_thu")
print(rong.shape, dai.shape)
print(dai.iloc[[0, 1, 12, 13]])

KẾT QUẢ

(12, 9) (24, 3)
    thang chi_nhanh  doanh_thu
0       1   Đà Nẵng        514
1       2   Đà Nẵng        276
12      1       Huế        284
13      2       Huế        149

Bảng dài có 24 dòng: 12 tháng nhân hai chi nhánh. Mỗi dòng giờ trả lời đủ ba câu "tháng nào, chi nhánh nào, bao nhiêu", đúng thứ seaborn cần để biết đặt điểm ở đâu và tô màu gì. Đổi "Huế"] thành "Cần Thơ"] rồi chạy lại: hai dòng cuối in Cần Thơ.

Vẽ bằng data=, x=, y=, hue=

Bốn tham số này là cách seaborn đọc bảng: data= là bảng dài, x= và y= là tên cột cho hai trục, hue= là tên cột chia màu. Với một bảng, bốn tham số này nhận tên cột dạng chuỗi. Hàm vẽ đường là sns.lineplot(); bài scatterplot() và lineplot() dạy kỹ nó, ở đây chỉ cần biết errorbar=None tắt dải sai số, thứ bài barplot() và countplot() giải thích.

python
import pandas as pd
import matplotlib.pyplot as plt
import seaborn as sns
rong = pd.read_csv("doanh_thu_chi_nhanh.csv")
rong["thang"] = rong["thang"].str[5:].astype(int)
dai = rong.melt(id_vars="thang", value_vars=["Đà Nẵng", "Huế"],
                var_name="chi_nhanh", value_name="doanh_thu")
fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")
sns.lineplot(data=dai, x="thang", y="doanh_thu", hue="chi_nhanh",
             errorbar=None, ax=ax)
ax.set_title("Doanh thu hai chi nhánh năm 2025")
ax.set_xlabel("Tháng")
ax.set_ylabel("Doanh thu (triệu đồng)")
ax.legend(title="Chi nhánh")
plt.show()
Biểu đồ đường seaborn doanh thu 12 tháng năm 2025 của Đà Nẵng và Huế, mỗi chi nhánh một màu, trục y là triệu đồng; Đà Nẵng có đỉnh tháng 6, Huế thấp hơn mọi tháng.

Hình có cùng hai đường như hình Matplotlib, nhưng không còn vòng lặp: seaborn tự tách bảng theo chi_nhanh, vẽ mỗi nhóm một màu và dựng chú giải. Giống như đưa thủ kho một phiếu ghi tên cột, thay cho tự bê từng thùng hàng.

ax=ax bảo seaborn vẽ lên axes bạn vừa tạo, nên set_title(), set_xlabel() vẫn dùng như ở Matplotlib. seaborn tự đặt nhãn trục bằng tên cột (thang, doanh_thu) và tiêu đề chú giải là chi_nhanh, chữ không dấu người đọc không nên thấy. Ba lệnh set_xlabel(), set_ylabel(), ax.legend(title=…) thay chúng bằng chữ tiếng Việt có đơn vị.

seaborn khác Matplotlib ở đâu

Hai thư viện không thay nhau: seaborn gọi Matplotlib để vẽ, và hàm seaborn trả về đúng axes nó đã vẽ lên.

python
import pandas as pd
import matplotlib.pyplot as plt
import seaborn as sns

dai = pd.DataFrame({
    "thang": [1, 2, 1, 2],
    "chi_nhanh": ["Huế", "Huế", "Đà Nẵng", "Đà Nẵng"],
    "doanh_thu": [284, 149, 514, 276]})
fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")
ket_qua = sns.lineplot(data=dai, x="thang", y="doanh_thu",
                       hue="chi_nhanh", errorbar=None, ax=ax)
print(ket_qua is ax, type(ket_qua).__name__)
print(ax.get_xlabel(), ax.get_ylabel())
plt.close(fig)

KẾT QUẢ

True Axes
thang doanh_thu

ket_qua is ax in True: thứ seaborn trả về là Axes của Matplotlib, nên các lệnh của bài biểu đồ đường dùng tiếp được. Khác biệt nằm ở đầu vào. Matplotlib nhận dãy số và vẽ đúng chúng; seaborn nhận bảng và tên cột, tự gom các dòng cùng nhóm, tự chọn màu, tự ghi chú giải. plt.close(fig) đóng hình vì khối này chỉ in, không cần hiện.

Kiểm tra nhanh

  1. Trong khung bẫy bảng rộng, lời gọi sns.lineplot(data=rong, x="thang", y="doanh_thu", hue="chi_nhanh") báo lỗi gì?

    • KeyError, vì pandas không tìm thấy cột
    • ValueError, vì bảng rộng không có cột tên doanh_thu
    • TypeError, vì y= phải là một dãy số
  2. Trong khung bẫy quên hue=, nếu bảng có thêm dòng Cần Thơ tháng 1 là 348 thì điểm tháng 1 của đường còn lại cao bao nhiêu?

    • 514, doanh thu lớn nhất của tháng 1
    • 1146, tổng ba chi nhánh
    • 382, trung bình của 284, 514 và 348
  3. Những câu nào đúng về seaborn so với Matplotlib?

    • sns.lineplot(..., ax=ax) trả về chính ax, nên vẫn đặt tiêu đề bằng ax.set_title()
    • seaborn nhận tên cột của bảng, còn ax.plot() nhận dãy số
    • seaborn vẽ không cần Matplotlib, nên không có Axes
    • seaborn tự đặt nhãn trục bằng chữ tiếng Việt có dấu
  4. Sau import pandas as pd, pd.DataFrame({"thang": [1, 2], "Huế": [284, 149], "Đà Nẵng": [514, 276]}).melt(id_vars="thang").shape cho kết quả gì?

    • (2, 3)
    • (4, 3)
    • (2, 4)
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Vẽ doanh thu nhiều chi nhánh bằng seaborn

Bảng rong có cột thang dạng chuỗi "2025-01", "2025-02"… và mỗi chi nhánh một cột số (triệu đồng), như file doanh_thu_chi_nhanh.csv. Viết thân hàm ve_chi_nhanh(rong, cac_chi_nhanh):

  • đổi bảng sang bảng dài bằng melt() cho các chi nhánh trong list cac_chi_nhanh (một hoặc hai chi nhánh);

  • vẽ bằng sns.lineplot(..., errorbar=None, ax=ax) trên một axes mới, mỗi chi nhánh một đường theo đúng thứ tự của cac_chi_nhanh;

  • trục x là số tháng 1, 2… 12 lấy từ hai chữ số cuối của thang;

  • tiêu đề đúng là Doanh thu theo tháng, nhãn trục x Tháng, nhãn trục y Doanh thu (triệu đồng), chú giải có tiêu đề Chi nhánh.

Hàm không sửa bảng nó nhận.

Trả về: axes đã vẽ, một Axes.

python
import pandas as pd
import matplotlib.pyplot as plt
import seaborn as sns

def ve_chi_nhanh(rong, cac_chi_nhanh):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Tóm tắt

  • seaborn dựng trên Matplotlib, bí danh sns; cài trên máy bằng python -m pip install seaborn.

  • seaborn cần bảng dài: mỗi dòng một lần đo; bảng rộng đổi bằng melt() trước.

  • data= là bảng, x=, y=, hue= là tên cột; tên cột sai thì seaborn báo ValueError.

  • Quên hue= thì các dòng cùng x bị gộp thành trung bình.

  • Hàm seaborn trả về Axes; đặt lại nhãn trục, tiêu đề chú giải bằng chữ tiếng Việt có đơn vị.

Câu hỏi thường gặp

Nên dùng seaborn hay Matplotlib cho báo cáo?

Dùng cả hai. seaborn lo phần gom và tô màu theo nhóm từ bảng dài, Matplotlib lo phần chỉnh tiêu đề, trục, chú giải trên axes mà seaborn trả về. Hình chỉ có một dãy số thì ax.plot() hay ax.bar() của bài figure và axes đã đủ gọn.

pip install seaborn xong mà vẫn báo ModuleNotFoundError thì làm sao?

Thường là bạn cài vào một bản Python khác bản đang chạy code. Gõ python -m pip install seaborn bằng đúng lệnh python bạn dùng để chạy file, hoặc cài trong môi trường ảo đang bật. Trên trang này không cần cài: seaborn có sẵn trong trình chạy.

Bảng của tôi đã là bảng dài thì có cần melt() không?

Không. Bảng như đơn hàng, mỗi dòng một đơn có cột kênh bán, đã là bảng dài: đưa thẳng vào data= và chọn hue="kenh". melt() chỉ cần khi tên nhóm nằm ở tên cột, như tám cột chi nhánh của file doanh thu; bài melt() có thêm ví dụ.

Đổi màu các nhóm của seaborn bằng cách nào?

Thêm palette= vào lời gọi: tên một bảng màu như palette="tab10", hay dict tên nhóm sang màu, palette={"Huế": "#7b3fa0", "Đà Nẵng": "#e67e22"}, để mỗi chi nhánh giữ một màu trên các hình của báo cáo.

Chủ đề

seaborn python

Dữ liệu của bài

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập