Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Bài tập Matplotlib và seaborn: 10 bài vẽ biểu đồ tự chấm

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 9/10 · Chương 3

Biểu đồ thống kê với seaborn

  • 11 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Mười bài tập Matplotlib dưới đây là bài vẽ biểu đồ được chấm ngay trên trang. Mỗi bài bạn viết thân một hàm vẽ, bấm Chạy, và từng dòng kiểm tra báo đạt hay chưa. Các bài xếp từ dễ tới khó, dùng lại chương biểu đồ cơ bản và chương trình bày: đường, cột, histogram, box plot, legend, định dạng trục, nhiều axes và cách nhấn mạnh kết luận.

Cần biết trước: Figure và Axes, biểu đồ cột và định dạng trục.

Cách làm các bài tập

Mỗi bài cho sẵn các dòng import và dòng def với thân là pass. Bạn thay pass bằng thân hàm: tạo hình bằng plt.subplots(), vẽ, đặt chữ, rồi return axes (bài hai axes trả về mảng axes). Trình chấm không nhìn ảnh. Nó gọi hàm của bạn với nhiều bộ dữ liệu rồi đọc lại những gì nằm trên axes: tọa độ từng điểm, chiều cao và màu từng cột, chữ ở tiêu đề, nhãn trục và legend. Vì vậy chữ phải đúng từng ký tự như đề ghi, kể cả dấu và chữ hoa.

Mỗi hàm có năm dòng kiểm tra. Dòng đầu là ví dụ trong đề, dòng hai đọc chữ trên hình, dòng ba thử một bộ dữ liệu khác và kiểm hàm không sửa thứ nơi gọi truyền vào. Dòng bốn là một trường hợp biên như một tháng hay một lớp, dòng cuối gọi hàm với hai mươi bộ dữ liệu sinh tự động. Hàm gõ sẵn số liệu của ví dụ sẽ không qua dòng cuối. Bài cột ghép vẽ bằng seaborn, chín bài còn lại bằng Matplotlib; seaborn cũng vẽ lên một axes như vậy, nên trình chấm đọc hình seaborn theo cùng một cách. Bài seaborn còn kiểm code của bạn có gọi sns.barplot().

Bí thì mở gợi ý theo thứ tự: gợi ý thứ nhất chỉ chỗ cần nhìn, thứ hai nêu cách làm, thứ ba gần tới lời giải. Chưa đạt một dòng, hãy gọi hàm với đúng dữ liệu của dòng đó, thêm plt.show() để xem hình, và in thứ trình chấm đọc, như ax.get_title(). Mỗi đề kết thúc bằng một link "Ôn lại" về bài dạy kỹ thuật của bài tập.

Mức dễ: một biểu đồ, một lệnh vẽ

Ba bài đầu mỗi bài một lệnh vẽ trên dữ liệu là list: đường, histogram, rồi cột ngang có sắp và ghi số.

Đường lượt khách theo tháng

Quán ghi lại số lượt khách của từng tháng. Viết thân hàm ve_luot_khach(thang, so_khach):

  • vẽ biểu đồ đường, thang ở trục x, so_khach ở trục y, mỗi điểm có dấu tròn (marker="o");

  • tiêu đề Lượt khách theo tháng, nhãn trục x Tháng, nhãn trục y Lượt khách.

Hàm không sửa hai list nhận được.

Trả về: axes đã vẽ, một Axes.

Ví dụ ve_luot_khach([1, 2, 3], [820, 905, 760]) vẽ một đường qua ba điểm (1, 820), (2, 905) và (3, 760). Ôn lại: biểu đồ đường.

python
import matplotlib.pyplot as plt

def ve_luot_khach(thang, so_khach):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Histogram thời gian giao hàng

List phut là thời gian giao của từng đơn, tính bằng phút. Viết thân hàm ve_thoi_gian_giao(phut, so_bin):

  • vẽ histogram của phut với đúng so_bin khoảng;

  • tiêu đề Phân bố thời gian giao hàng, nhãn trục x Thời gian giao (phút), nhãn trục y Số đơn.

Hàm không sửa list nhận được.

Trả về: axes đã vẽ, một Axes.

Ví dụ ve_thoi_gian_giao([18, 25, 22, 41, 30, 27], 3) vẽ ba cột cao 3, 2 và 1 đơn. Ôn lại: histogram.

python
import matplotlib.pyplot as plt

def ve_thoi_gian_giao(phut, so_bin):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Cột ngang các món bán chạy

Hai list mon và so_ly cho tên từng món (không trùng nhau) và số ly đã bán, cùng thứ tự. Viết thân hàm ve_mon_ban_chay(mon, so_ly):

  • vẽ biểu đồ cột ngang, mỗi món một cột dài bằng số ly;

  • sắp cột để món bán nhiều nhất nằm trên cùng; hai món bán bằng nhau thì món đứng trước trong mon nằm thấp hơn;

  • ghi số ly ở đầu mỗi cột bằng ax.bar_label();

  • tiêu đề Số ly bán theo món, nhãn trục x Số ly.

Hàm không sửa hai list nhận được.

Trả về: axes đã vẽ, một Axes.

Ví dụ ba món Trà đào 38 ly, Bạc xỉu 56 ly, Cà phê sữa 92 ly cho cột Cà phê sữa trên cùng, ghi 92, rồi Bạc xỉu, rồi Trà đào dưới cùng. Ôn lại: biểu đồ cột.

python
import pandas as pd
import matplotlib.pyplot as plt

def ve_mon_ban_chay(mon, so_ly):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Mức vừa: so nhiều nhóm trên một axes

Bốn bài tiếp theo đặt nhiều nhóm lên cùng một axes: nhiều đường, nhiều hộp, cột ghép bằng seaborn, rồi đổi cách ghi số trên trục.

Mỗi cửa hàng một đường, có legend

Bảng bang có cột thang và mỗi cửa hàng một cột doanh thu (triệu đồng); tên cột là tên cửa hàng, số cửa hàng không cố định và cột thang không nhất thiết đứng đầu. Viết thân hàm ve_cac_cua_hang(bang):

  • vẽ mỗi cửa hàng một đường, thang ở trục x, nhãn đường là tên cửa hàng, theo thứ tự cột của bảng;

  • legend có tiêu đề Cửa hàng;

  • tiêu đề Doanh thu từng cửa hàng, nhãn trục x Tháng, nhãn trục y Doanh thu (triệu đồng).

Hàm không sửa bảng nhận được.

Trả về: axes đã vẽ, một Axes.

Ví dụ bảng có cột thang, Quận 3, Thủ Đức cho hai đường tên Quận 3 và Thủ Đức. Ôn lại: tiêu đề, nhãn trục và legend.

python
import pandas as pd
import matplotlib.pyplot as plt

def ve_cac_cua_hang(bang):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Box plot điểm theo lớp

Từ điển diem cho mỗi lớp (khóa) một list điểm kiểm tra (thang 10). Viết thân hàm ve_diem_lop(diem):

  • vẽ box plot, mỗi lớp một hộp, theo thứ tự khóa của từ điển;

  • nhãn dưới mỗi hộp là tên lớp;

  • tiêu đề Điểm kiểm tra theo lớp, nhãn trục x Lớp, nhãn trục y Điểm (thang 10).

Hàm không sửa từ điển nhận được.

Trả về: axes đã vẽ, một Axes.

Ví dụ {"10A1": [5, 6, 7, 8, 9.5], "10A2": [4, 4.5, 8]} cho hai hộp, trung vị 7 và 4,5. Ôn lại: biểu đồ hộp.

python
import matplotlib.pyplot as plt

def ve_diem_lop(diem):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Cột ghép doanh thu hai năm bằng seaborn

Bảng bang ở dạng dài, mỗi dòng một tháng: cột quy (như Q1), cột nam (Năm trước hoặc Năm nay) và cột doanh_thu (triệu đồng). Viết thân hàm ve_hai_nam(bang) vẽ cột ghép bằng sns.barplot():

  • mỗi quý một cặp cột, các quý theo thứ tự xuất hiện trong bảng; cột cao bằng doanh thu trung bình mỗi tháng của quý đó trong năm đó;

  • trong mỗi cặp, cột Năm trước luôn bên trái, Năm nay bên phải, kể cả khi dòng Năm nay đứng trước trong bảng; legend ghi Năm trước rồi Năm nay;

  • không có vạch sai số;

  • tiêu đề Doanh thu trung bình mỗi tháng theo quý, nhãn trục x Quý, nhãn trục y Doanh thu tháng (triệu đồng).

Hàm không sửa bảng nhận được.

Trả về: axes đã vẽ, một Axes.

Ví dụ bảng có Q1 năm trước 130 và 150, năm nay 140 và 156, Q2 năm trước 148 và 160, năm nay 152 và 170 cho bốn cột cao 140, 148, 154 và 161. Ôn lại: barplot và countplot.

python
import matplotlib.pyplot as plt
import seaborn as sns

def ve_hai_nam(bang):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Trục doanh thu ghi triệu, bắt đầu từ 0

List doanh_thu là doanh thu từng tháng, tính bằng đồng (như 182500000). Viết thân hàm ve_doanh_thu(thang, doanh_thu):

  • vẽ biểu đồ đường có dấu tròn ở mỗi điểm, thang ở trục x, số liệu giữ nguyên đơn vị đồng;

  • vạch chia trục y ghi số triệu, làm tròn tới hàng đơn vị, kèm chữ tr: giá trị 250000000 hiện thành 250 tr;

  • trục y bắt đầu từ 0;

  • tiêu đề Doanh thu theo tháng, nhãn trục x Tháng, nhãn trục y Doanh thu.

Hàm không sửa hai list nhận được.

Trả về: axes đã vẽ, một Axes.

Ví dụ ve_doanh_thu([1, 2, 3], [182500000, 190000000, 176400000]) vẽ đường quanh mức 180 triệu, trục y từ 0 tr. Ôn lại: định dạng trục.

python
import matplotlib.pyplot as plt
from matplotlib.ticker import FuncFormatter

def ve_doanh_thu(thang, doanh_thu):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Mức khó: biểu đồ trung thực và có kết luận

Ba bài cuối tự tính một con số từ dữ liệu để đưa lên hình, và giữ hình không gây hiểu sai: trục từ 0, hai axes chung thang, màu nhấn đúng chỗ.

Vẽ lại biểu đồ cột cắt trục

Một báo cáo vẽ tỉ lệ khách quay lại của các chi nhánh bằng cột với trục y bắt đầu từ 60, nên chi nhánh 71% trông cao gấp ba chi nhánh 64%. Viết thân hàm ve_lai_ti_le(chi_nhanh, ti_le) vẽ lại cho trung thực:

  • cột dọc, mỗi chi nhánh một cột theo thứ tự nhận được, trục y từ 0 đến 100;

  • ghi tỉ lệ ở đầu mỗi cột với một chữ số thập phân (71.0);

  • nhãn trục y Tỉ lệ khách quay lại (%);

  • tiêu đề là kết luận: Các chi nhánh chênh nhau 7,0 điểm phần trăm, với số là tỉ lệ cao nhất trừ thấp nhất, một chữ số thập phân viết bằng dấu phẩy, vì tiêu đề là chữ tiếng Việt.

Hàm không sửa hai list nhận được.

Trả về: axes đã vẽ, một Axes.

Ví dụ ve_lai_ti_le(["Quận 1", "Quận 7"], [71, 64]) cho tiêu đề Các chi nhánh chênh nhau 7,0 điểm phần trăm. Ôn lại: chọn loại biểu đồ.

python
import matplotlib.pyplot as plt

def ve_lai_ti_le(chi_nhanh, ti_le):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Hai histogram cạnh nhau, chung trục y

Hai list ky_1 và ky_2 là điểm Toán (thang 10) của một khối lớp ở học kỳ 1 và học kỳ 2. Viết thân hàm ve_hai_ky(ky_1, ky_2):

  • tạo một hình có hai axes cạnh nhau, dùng chung trục y (sharey=True);

  • axes trái là histogram của ky_1, axes phải là histogram của ky_2, cả hai dùng các khoảng bins=range(0, 11) (mỗi khoảng 1 điểm, từ 0 đến 10);

  • tiêu đề hai axes là Học kỳ 1 và Học kỳ 2, nhãn trục x của cả hai là Điểm, nhãn trục y của axes trái là Số học sinh;

  • tiêu đề chung của hình là Điểm Toán hai học kỳ.

Hàm không sửa hai list nhận được.

Trả về: mảng hai axes, một ndarray.

Ví dụ ve_hai_ky([5, 6.5, 6], [7, 7.5]) cho axes trái có hai cột: khoảng 5–6 cao 1, khoảng 6–7 cao 2. Ôn lại: nhiều biểu đồ trên một hình.

python
import matplotlib.pyplot as plt

def ve_hai_ky(ky_1, ky_2):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Nhấn mạnh tháng cao nhất

Hai list thang và doanh_thu (triệu đồng) cùng độ dài. Viết thân hàm ve_thang_cao_nhat(thang, doanh_thu) vẽ biểu đồ cột kể một kết luận:

  • mỗi tháng một cột màu xám "0.7", riêng tháng doanh thu cao nhất màu "tab:red"; nhiều tháng cùng cao nhất thì tô tháng đứng trước;

  • một đường ngang nét đứt (linestyle="--") tại doanh thu trung bình, nhãn Trung bình, hiện trong legend;

  • ẩn khung trên và khung phải;

  • tiêu đề Tháng <t> cao nhất: <v> triệu đồng với t, v là tháng và doanh thu của cột đỏ, ví dụ Tháng 3 cao nhất: 412 triệu đồng;

  • nhãn trục x Tháng, nhãn trục y Doanh thu (triệu đồng).

Hàm không sửa hai list nhận được.

Trả về: axes đã vẽ, một Axes.

Ví dụ ve_thang_cao_nhat([1, 2, 3], [350, 298, 412]) tô đỏ cột tháng 3 và kẻ đường trung bình tại 353,33. Ôn lại: chú thích và nhấn mạnh.

python
import numpy as np
import matplotlib.pyplot as plt

def ve_thang_cao_nhat(thang, doanh_thu):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Câu hỏi thường gặp

Làm bài tập matplotlib trên máy của mình được không?

Được. Chép lời giải của bạn vào một file hay một ô notebook, gọi hàm với dữ liệu trong đề và thêm plt.show() để xem hình. Muốn chấm như trên trang, chép thêm các dòng assert của phần kiểm tra xuống dưới rồi chạy; dòng nào báo AssertionError là dòng chưa đạt. Cách cài môi trường nằm ở bài cài đặt Matplotlib.

Hình của tôi trông đúng mà vẫn chưa đạt, vì sao?

Thường do chữ hoặc do thứ trả về. Trình chấm so chữ đúng từng ký tự, nên Doanh thu (Triệu đồng) khác Doanh thu (triệu đồng). Hàm cũng phải trả về chính axes; fig hay kết quả của lệnh vẽ như ax.hist() đều không đạt. In ax.get_title(), ax.get_xlabel() để thấy chỗ khác; cách đọc Figure và Axes nằm ở bài Figure và Axes.

Làm xong 10 bài này thì luyện tiếp ở đâu?

Dự án trực quan hóa dữ liệu bán hàng bằng bốn biểu đồ đứng ngay sau trang này. Bạn nhận một file đơn hàng, chọn loại biểu đồ cho bốn câu hỏi và viết tiêu đề là kết luận. Sau đó chương dự án mở đầu bằng bài EDA là gì.

Chủ đề

bài tập matplotlib

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập