Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Matplotlib cheat sheet và seaborn: bảng tra vẽ biểu đồ

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 1/2 · Chương 6

Trang phụ trợ

  • 9 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Matplotlib cheat sheet này gom 70 dòng cú pháp vẽ biểu đồ hay dùng của Matplotlib và seaborn vào một trang. Các dòng chia thành tám nhóm theo thứ tự các bài của tutorial: tạo hình, các loại biểu đồ, chữ trên hình, trục, màu, lưu file, vẽ từ pandas và seaborn. Mỗi dòng có kết quả thật khi chạy và một link tới bài dạy kỹ dòng đó.

Cách đọc bảng tra Matplotlib

Mỗi nhóm mở đầu bằng một đoạn code ngắn tạo hình và dữ liệu dùng chung, như hình fig, ax hay bảng ban của bốn chi nhánh. Các dòng của bảng chạy lần lượt sau đoạn đó, như khi bạn gõ từng dòng vào cửa sổ Python tương tác: dòng sau thấy biến và hình mà dòng trước tạo.

Cột Kết quả là thứ cửa sổ tương tác hiện ra. Hàm vẽ của Matplotlib trả về đối tượng của hình, như Text(0.5, 1.0, 'Doanh thu') cho một tiêu đề hay <BarContainer object of 4 artists> cho bốn cột. Đối tượng mà chữ hiện ra có địa chỉ bộ nhớ thì dòng được viết thành phép gán, nên ô có dấu gạch ngang; dòng sau đọc lại một thuộc tính để bạn thấy hình đã đổi gì. Trên notebook, kết thúc ô bằng plt.show() để hình hiện ra.

Tạo hình và vùng vẽ

Một hình (Figure) chứa một hay nhiều vùng vẽ (Axes); mọi lệnh vẽ gọi trên vùng vẽ.

python
import matplotlib.pyplot as plt

Cần làm

Cú pháp

Kết quả

Bài

Tạo hình có một vùng vẽ

fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")

—

Figure và Axes

Kích thước hình (inch)

fig.get_size_inches().tolist()

[6.4, 4.0]

Figure và Axes

Vẽ đường lên vùng vẽ

duong = ax.plot([1, 2, 3], [120, 95, 143])

—

Figure và Axes

Số đường trên vùng vẽ

len(ax.lines)

1

Figure và Axes

Lưới 2 hàng 2 cột

fig2, axs = plt.subplots(2, 2, figsize=(6.4, 4), layout="constrained")

—

nhiều biểu đồ con

Hình dạng mảng vùng vẽ

axs.shape

(2, 2)

nhiều biểu đồ con

Vẽ vào ô hàng 2, cột 1

duong2 = axs[1, 0].plot([1, 2], [3, 4])

—

nhiều biểu đồ con

Dùng chung trục y

fig3, axs3 = plt.subplots(1, 2, sharey=True)

—

nhiều biểu đồ con

Tiêu đề chung của cả hình

fig2.suptitle("Bốn chi nhánh")

Text(0.5, 0.98, 'Bốn chi nhánh')

nhiều biểu đồ con

Vẽ kiểu pyplot, không đặt tên vùng vẽ

duong3 = plt.plot([1, 2, 3], [5, 7, 6])

—

pyplot

Đóng mọi hình đang mở

plt.close("all")

—

pyplot

Các loại biểu đồ

Mỗi loại biểu đồ trả lời một kiểu câu hỏi: đường cho xu hướng, cột cho so sánh, histogram và hộp cho phân bố, phân tán cho quan hệ.

python
import matplotlib.pyplot as plt

fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")
chi_nhanh = ["Huế", "Đà Lạt", "Cần Thơ", "Vinh"]
doanh_thu = [284, 351, 307, 198]

Cần làm

Cú pháp

Kết quả

Bài

Đường có chấm tròn, nét đứt

duong = ax.plot([1, 2, 3], [120, 95, 143], marker="o", linestyle="--")

—

biểu đồ đường

Kiểu chấm của đường vừa vẽ

duong[0].get_marker()

'o'

biểu đồ đường

Biểu đồ cột

cot = ax.bar(chi_nhanh, doanh_thu)

—

biểu đồ cột

Chiều cao các cột

[int(c.get_height()) for c in cot]

[284, 351, 307, 198]

biểu đồ cột

Cột ngang

ax.barh(chi_nhanh, doanh_thu)

<BarContainer object of 4 artists>

biểu đồ cột

Ghi số trên đầu cột

len(ax.bar_label(cot))

4

biểu đồ cột

Histogram 4 khoảng

dem, mep, _ = ax.hist([12, 15, 15, 18, 22, 25, 31], bins=4)

—

histogram

Số giá trị trong mỗi khoảng

dem.tolist()

[3.0, 1.0, 2.0, 1.0]

histogram

Biểu đồ phân tán, điểm to, mờ

diem = ax.scatter([1, 2, 3], [4, 6, 5], s=80, alpha=0.6)

—

biểu đồ phân tán

Tọa độ các điểm

diem.get_offsets().tolist()

[[1.0, 4.0], [2.0, 6.0], [3.0, 5.0]]

biểu đồ phân tán

Biểu đồ hộp hai nhóm

hop = ax.boxplot([[3, 5, 7, 9], [4, 4, 6, 20]], tick_labels=["A", "B"])

—

box plot

Các phần của biểu đồ hộp

sorted(hop)

['boxes', 'caps', 'fliers', 'means', 'medians', 'whiskers']

box plot

Biểu đồ tròn ghi phần trăm

phan = ax.pie([50, 30, 20], autopct="%1.0f%%")

—

biểu đồ tròn

Chữ phần trăm trên các miếng

[t.get_text() for t in phan[2]]

['50%', '30%', '20%']

biểu đồ tròn

Tiêu đề, nhãn và chú thích

Chữ tiếng Việt có dấu viết thẳng trong chuỗi; nhãn trục ghi kèm đơn vị trong ngoặc.

python
import matplotlib.pyplot as plt

fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")
ax.plot([1, 2, 3], [284, 351, 307], label="Huế")
ax.plot([1, 2, 3], [198, 240, 260], label="Vinh")

Cần làm

Cú pháp

Kết quả

Bài

Tiêu đề

ax.set_title("Doanh thu quý 3")

Text(0.5, 1.0, 'Doanh thu quý 3')

tiêu đề, nhãn, legend

Tiêu đề canh trái

ax.set_title("Doanh thu quý 3", loc="left")

Text(0.0, 1.0, 'Doanh thu quý 3')

tiêu đề, nhãn, legend

Nhãn trục x

ax.set_xlabel("Tháng")

Text(0.5, 0, 'Tháng')

tiêu đề, nhãn, legend

Nhãn trục y kèm đơn vị

ax.set_ylabel("Doanh thu (triệu đồng)")

Text(0, 0.5, 'Doanh thu (triệu đồng)')

tiêu đề, nhãn, legend

Chú giải lấy từ label=

chu_giai = ax.legend(title="Chi nhánh")

—

tiêu đề, nhãn, legend

Chữ trong chú giải

[t.get_text() for t in chu_giai.get_texts()]

['Huế', 'Vinh']

tiêu đề, nhãn, legend

Đường mốc nằm ngang

moc = ax.axhline(300, linestyle=":", label="Mục tiêu")

—

kể chuyện bằng biểu đồ

Ghi chú có mũi tên

ax.annotate("Cao nhất", xy=(2, 351), xytext=(2.3, 370), arrowprops={"arrowstyle": "->"})

Text(2.3, 370, 'Cao nhất')

kể chuyện bằng biểu đồ

Bỏ khung trên và phải

ax.spines[["top", "right"]].set_visible(False)

—

kể chuyện bằng biểu đồ

Trục và vạch chia

Trục cột bắt đầu từ 0 để chiều cao cột so được với nhau; số tiền trên trục nên ghi đơn vị gọn.

python
import matplotlib.pyplot as plt
from matplotlib.ticker import FuncFormatter, MaxNLocator

fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")
ax.bar(["Huế", "Đà Lạt", "Cần Thơ"], [284_000_000, 351_000_000, 307_000_000])

Cần làm

Cú pháp

Kết quả

Bài

Trục y bắt đầu từ 0

ax.set_ylim(bottom=0)

(0.0, 368550000.0)

định dạng trục

Giới hạn trục x

ax.set_xlim(-0.5, 2.5)

(-0.5, 2.5)

định dạng trục

Ghi số trên trục theo triệu

ax.yaxis.set_major_formatter(FuncFormatter(lambda y, _: f"{y / 1e6:.0f} tr"))

—

định dạng trục

Chữ của một vạch sau khi định dạng

ax.yaxis.get_major_formatter()(300_000_000, 0)

'300 tr'

định dạng trục

Vạch chia là số nguyên

ax.xaxis.set_major_locator(MaxNLocator(integer=True))

—

định dạng trục

Đặt vị trí vạch và chữ

vach = ax.set_xticks([0, 1, 2], ["HUẾ", "ĐL", "CT"])

—

biểu đồ cột

Chữ các vạch trục x

[t.get_text() for t in ax.get_xticklabels()]

['HUẾ', 'ĐL', 'CT']

biểu đồ cột

Màu sắc

Màu viết bằng tên hay mã hex; dữ liệu liên tục tô bằng colormap.

python
import matplotlib.pyplot as plt
from matplotlib.colors import to_hex

fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")

Cần làm

Cú pháp

Kết quả

Bài

Cột màu theo tên

cot = ax.bar(["A", "B"], [3, 5], color="tab:orange")

—

màu sắc

Mã hex của màu cột đầu

to_hex(cot[0].get_facecolor())

'#ff7f0e'

màu sắc

Màu nhấn một cột, xám các cột khác

cot2 = ax.bar(["A", "B", "C"], [3, 5, 4], color=["#bbbbbb", "#d62728", "#bbbbbb"])

—

kể chuyện bằng biểu đồ

Lấy colormap theo tên

bang_mau = plt.get_cmap("viridis")

—

màu sắc

Màu ở đầu và cuối colormap

[to_hex(bang_mau(0.0)), to_hex(bang_mau(1.0))]

['#440154', '#fde725']

màu sắc

Tô điểm theo giá trị, kèm thang màu

diem = ax.scatter([1, 2, 3], [4, 6, 5], c=[10, 20, 30], cmap="viridis")

—

màu sắc

Thanh thang màu bên cạnh

thang = fig.colorbar(diem, ax=ax, label="Số đơn")

—

màu sắc

Nhãn của thang màu

thang.ax.get_ylabel()

'Số đơn'

màu sắc

Lưu hình

Lưu bằng fig.savefig() trước plt.show(); đuôi file quyết định định dạng.

python
import tempfile
from pathlib import Path

import matplotlib.pyplot as plt

thu_muc = Path(tempfile.mkdtemp())
fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")
ax.plot([1, 2, 3], [284, 351, 307])

Cần làm

Cú pháp

Kết quả

Bài

Lưu PNG độ nét cao, cắt viền thừa

fig.savefig(thu_muc / "doanh_thu.png", dpi=200, bbox_inches="tight")

—

lưu hình bằng savefig

File đã có trên đĩa

(thu_muc / "doanh_thu.png").exists()

True

lưu hình bằng savefig

Lưu dạng vector cho báo cáo in

fig.savefig(thu_muc / "doanh_thu.svg")

—

lưu hình bằng savefig

Đuôi file của các hình đã lưu

sorted(p.suffix for p in thu_muc.glob("doanh_thu.*"))

['.png', '.svg']

lưu hình bằng savefig

Vẽ thẳng từ pandas

df.plot() gọi Matplotlib và trả về vùng vẽ, nên vẫn dùng được mọi lệnh ax.set_… ở trên.

python
import matplotlib.pyplot as plt
import pandas as pd

ban = pd.DataFrame({"thang": [7, 8, 9],
                    "Huế": [284, 351, 307],
                    "Vinh": [198, 240, 260]}).set_index("thang")

Cần làm

Cú pháp

Kết quả

Bài

Đường cho mỗi cột của bảng

ax = ban.plot(figsize=(6.4, 4))

—

vẽ từ pandas

df.plot() trả về vùng vẽ

type(ax).__name__

'Axes'

vẽ từ pandas

Số đường đã vẽ

len(ax.lines)

2

vẽ từ pandas

Biểu đồ cột từ bảng

ax2 = ban.plot(kind="bar", rot=0)

—

vẽ từ pandas

Số cột đã vẽ (3 tháng, 2 chi nhánh)

len(ax2.patches)

6

vẽ từ pandas

Cột ngang từ một Series

ax3 = ban["Huế"].plot(kind="barh")

—

vẽ từ pandas

seaborn

seaborn nhận bảng dài qua data= và tên cột qua x=, y=, hue=; hàm cấp vùng vẽ trả về Axes, và ax= chọn vùng vẽ nào nhận biểu đồ.

python
import matplotlib.pyplot as plt
import pandas as pd
import seaborn as sns

don = pd.DataFrame({
    "kenh": ["Web", "App", "Web", "App", "Web", "Cửa hàng"],
    "tong": [250, 420, 360, 310, 180, 290],
    "so_mon": [1, 3, 2, 2, 1, 2]})
fig, axs = plt.subplots(2, 3, figsize=(8, 5), layout="constrained")

Cần làm

Cú pháp

Kết quả

Bài

Cột trung bình theo nhóm, không thanh sai số

ax = sns.barplot(data=don, x="kenh", y="tong", errorbar=None, ax=axs[0, 0])

—

barplot và countplot

Chiều cao các cột (trung bình)

[round(c.get_height()) for c in ax.patches]

[263, 365, 290]

barplot và countplot

Đếm số dòng mỗi nhóm

ax2 = sns.countplot(data=don, x="kenh", ax=axs[0, 1])

—

barplot và countplot

Số đơn mỗi kênh

[int(c.get_height()) for c in ax2.patches]

[3, 2, 1]

barplot và countplot

Histogram kèm đường mật độ

ax3 = sns.histplot(data=don, x="tong", kde=True, ax=axs[0, 2])

—

histplot

Phân tán tô màu theo nhóm

ax4 = sns.scatterplot(data=don, x="so_mon", y="tong", hue="kenh", ax=axs[1, 0])

—

scatterplot và lineplot

Hộp theo nhóm, thứ tự tự chọn

ax5 = sns.boxplot(data=don, x="kenh", y="tong", order=["Web", "App", "Cửa hàng"], ax=axs[1, 1])

—

boxplot và violinplot

Ma trận tương quan

don[["tong", "so_mon"]].corr().round(2).to_numpy().tolist()

[[1.0, 0.93], [0.93, 1.0]]

tương quan

Heatmap ghi số trong ô

ax6 = sns.heatmap(don[["tong", "so_mon"]].corr(), annot=True, center=0, ax=axs[1, 2])

—

heatmap

Hàm cấp figure, mỗi kênh một ô

luoi = sns.relplot(data=don, x="so_mon", y="tong", col="kenh")

—

pairplot

Số ô của lưới

luoi.axes.size

3

pairplot

Câu hỏi thường gặp

Nên dùng plt.plot() hay ax.plot()?

Dùng fig, ax = plt.subplots() rồi gọi ax.plot(), ax.set_title(). Cách này cho biết rõ lệnh vẽ vào vùng nào, nhất là khi hình có nhiều biểu đồ con. Kiểu plt.plot() vẫn gặp nhiều trong code trên mạng; bài Figure và Axes so hai cách.

Khi nào dùng seaborn thay cho Matplotlib?

Khi dữ liệu là một bảng pandas và bạn muốn so các nhóm: seaborn tự gom theo hue=, tự ghi chú giải và tính trung bình. Phần chỉnh tiêu đề, trục, lưu file vẫn làm bằng Matplotlib trên vùng vẽ seaborn trả về, như bài seaborn.

Có bản PDF của cheat sheet này không?

Trang chưa có bản PDF riêng; in trang bằng trình duyệt (Ctrl+P, chọn "Lưu dưới dạng PDF") cho ra một bản giữ đủ các bảng. Chọn khổ ngang để cột Cú pháp không bị ngắt dòng.

Chủ đề

matplotlib cheat sheet

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập