Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

df.plot(): vẽ biểu đồ nhanh từ DataFrame (pandas plot)

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 13/16 · Chương 2

Vẽ biểu đồ với Matplotlib

  • 6 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

df.plot() là lối tắt của pandas để vẽ biểu đồ thẳng từ một DataFrame: chỉ ra cột nào làm trục x, cột nào làm trục y, loại biểu đồ nào, và pandas gọi Matplotlib thay bạn. Nó trả về một Axes của Matplotlib, nên mọi thứ đã học về tiêu đề, nhãn trục vẫn dùng như cũ.

Cần biết trước: Figure và Axes và biểu đồ đường.

df.plot() với x= và y=

x= là tên một cột của DataFrame dùng cho trục x, y= là một tên cột hay một list tên cột; mỗi cột trong y= thành một đường, và pandas tự thêm chú giải theo tên cột:

python
import pandas as pd
import matplotlib.pyplot as plt

bang = pd.read_csv("doanh_thu_chi_nhanh.csv")
bang["thang"] = bang["thang"].str[5:]
ax = bang.plot(x="thang", y=["Hà Nội", "TP. Hồ Chí Minh"],
               marker="o", figsize=(6.4, 4))
ax.set_xlabel("Tháng năm 2025")
ax.set_ylabel("Doanh thu (triệu đồng)")
ax.set_title("TP. Hồ Chí Minh vượt Hà Nội cả 12 tháng")
print(type(ax).__name__)
plt.show()

KẾT QUẢ

Axes
Hai đường doanh thu 12 tháng năm 2025, chú giải Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh; đường TP. Hồ Chí Minh nằm trên suốt năm, cả hai tụt sâu ở tháng 02 rồi lên cao nhất ở tháng 12.

Một lệnh vẽ cả hai đường, đặt tên trục x theo cột và thêm chú giải. Biến nhận về là Axes, cùng loại với ax của plt.subplots(), nên ax.set_xlabel(), ax.set_title() dùng y như bài tiêu đề, nhãn trục và legend. Các tham số Matplotlib quen thuộc như marker= truyền thẳng qua df.plot(), còn figsize= đặt cỡ hình.

kind=: đổi loại biểu đồ

kind= chọn loại biểu đồ: "line" (mặc định), "bar", "barh", "hist", "box", "scatter", "pie", "area". Một Series cũng có .plot(); khi đó nhãn của Series thành nhãn trục, giá trị thành chiều dài cột:

python
import pandas as pd
import matplotlib.pyplot as plt

bang = pd.read_csv("doanh_thu_chi_nhanh.csv")
nam = bang.drop(columns="thang").sum().sort_values()
fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")
nam.plot(kind="barh", ax=ax)
ax.set_xlabel("Doanh thu cả năm 2025 (triệu đồng)")
ax.set_ylabel("Chi nhánh")
ax.set_title("Hai thành phố lớn chiếm gần nửa doanh thu")
print(nam.tail(2))
plt.show()

KẾT QUẢ

Hà Nội             10413
TP. Hồ Chí Minh    12111
dtype: int64
Biểu đồ cột ngang doanh thu cả năm 2025 của tám chi nhánh, xếp tăng dần; TP. Hồ Chí Minh dài nhất 12.111 triệu đồng, Hà Nội 10.413, Huế ngắn nhất.

nam là một Series, tổng 12 tháng của từng chi nhánh, nên nam.plot(kind="barh") vẽ mỗi chi nhánh một cột ngang. ax=ax bảo pandas vẽ vào vùng vẽ đã tạo bằng plt.subplots(), nên hình vẫn có layout="constrained" như mọi bài trước, và tên chi nhánh dài như TP. Hồ Chí Minh không bị cắt ở mép trái. TP. Hồ Chí Minh (12.111) và Hà Nội (10.413) cộng lại 22.524 trên tổng 46.890 triệu đồng của cả chuỗi, gần một nửa.

Đổi kind="barh" thành kind="bar" rồi chạy lại: các chi nhánh nằm thành cột đứng, tên chi nhánh xoay dọc dưới trục x.

ax=: vẽ vào một Axes có sẵn

Mặc định mỗi lần gọi df.plot() tạo một hình mới. Muốn tự tạo hình bằng plt.subplots(), chẳng hạn để dùng layout="constrained", truyền vùng vẽ vào ax=:

python
import pandas as pd
import matplotlib.pyplot as plt

bang = pd.read_csv("doanh_thu_chi_nhanh.csv").set_index("thang")
fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")
bang["Huế"].plot(ax=ax, marker="o", color="tab:red")
ax.set_ylim(bottom=0)
ax.set_xlabel("Tháng")
ax.set_ylabel("Doanh thu (triệu đồng)")
ax.set_title("Huế: cao nhất tháng 1, sau đó quanh 150 đến 200")
print(bang["Huế"].head(3).tolist())
plt.show()

KẾT QUẢ

[284, 149, 183]
Biểu đồ đường doanh thu Huế 12 tháng năm 2025 màu đỏ trên trục từ 0; cao nhất 284 triệu đồng ở tháng 1, các tháng sau dao động trong khoảng 149 đến 200.

set_index("thang") đưa cột tháng thành nhãn dòng, nên bang["Huế"].plot() lấy nhãn đó làm trục x mà không cần x=. Biểu đồ nằm trong ax bạn đã tạo; ax.set_ylim(bottom=0) cho thấy tháng 1 của Huế (284 triệu đồng) cao hơn mọi tháng còn lại ít nhất 84 triệu đồng.

Kiểm tra nhanh

  1. Ví dụ đầu bài vẽ được hai đường bằng một lệnh nhờ đâu?

    • Gọi df.plot() hai lần
    • Truyền một list hai tên cột vào y=
    • Đặt kind="line"
  2. Muốn cột ngang thay cho đường, đặt kind= bằng gì?

    • "bar"
    • "barh"
    • "hist"
  3. df.plot() trả về gì?

    • Một Figure
    • Một Axes của Matplotlib
    • Không trả về gì
  4. Điền tham số để Series.plot() vẽ vào vùng vẽ có sẵn: bang["Huế"].plot(____=ax)

Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Vẽ nhanh doanh thu nhiều chi nhánh

Bảng bang có cột thang (chữ) và mỗi chi nhánh một cột doanh thu theo triệu đồng. Viết thân hàm ve_nhanh(bang, cac_cot, kieu) dùng df.plot():

  • trục x là cột thang; mỗi tên trong list cac_cot là một chuỗi số liệu, theo đúng thứ tự trong list;

  • kieu là "line" hoặc "bar", quyết định loại biểu đồ;

  • có chú giải theo tên cột; tiêu đề đúng là Doanh thu theo tháng, nhãn trục x đúng là Tháng, nhãn trục y đúng là Doanh thu (triệu đồng).

Hàm không sửa bảng và list của nơi gọi.

Trả về: vùng vẽ chứa biểu đồ, một Axes.

python
import matplotlib.pyplot as plt

def ve_nhanh(bang, cac_cot, kieu):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Tóm tắt

  • df.plot(x="cột_x", y=[...]) vẽ thẳng từ DataFrame; mỗi cột trong y= một chuỗi số liệu, kèm chú giải theo tên cột.

  • kind= chọn loại: "line", "bar", "barh", "hist", "box", "scatter", "pie", "area".

  • df.plot() trả về một Axes, nên ax.set_title(), ax.set_ylabel() dùng như với plt.subplots().

  • Series.plot() lấy nhãn của Series làm trục x; ax= đưa biểu đồ vào vùng vẽ bạn tạo sẵn.

  • Tên cột trong x=, y= phải khớp từng chữ, kể cả dấu, nếu không pandas báo KeyError.

Câu hỏi thường gặp

Pandas dataframe plot và Matplotlib khác nhau thế nào?

df.plot() là lớp mỏng bên trên Matplotlib: pandas đọc cột, chọn dữ liệu rồi gọi các hàm vẽ của Matplotlib. Nó nhanh cho biểu đồ thăm dò; khi cần chỉnh kỹ, bạn vẫn sửa trên Axes nó trả về, hoặc vẽ thẳng bằng ax.plot(), ax.bar().

Plot pandas dataframe matplotlib vào nhiều ô được không?

Có hai cách. df.plot(subplots=True) vẽ mỗi cột một ô riêng. Hoặc tạo lưới bằng plt.subplots(1, 2) rồi truyền từng ô vào ax=, như bài subplot.

Vẽ scatter bằng df.plot thế nào?

Đặt kind="scatter" và cho cả x= lẫn y= là tên cột số, như df.plot(kind="scatter", x="nhiet_do", y="pm25"). Với scatter, y= chỉ nhận một cột.

Vì sao trục x hiện 0, 1, 2 thay cho tên tháng?

Bạn gọi df.plot() mà không có x=. Khi đó pandas lấy nhãn dòng, mặc định là 0, 1, 2…, làm trục x. Thêm x="thang", hoặc set_index("thang") trước khi vẽ.

Chủ đề

pandas plot

Dữ liệu của bài

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập