Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Màu và colormap trong Matplotlib (matplotlib colors)

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 16/16 · Chương 2

Vẽ biểu đồ với Matplotlib

  • 8 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

color= trong Matplotlib nhận một màu viết bằng tên ("red"), mã hex ("#d62728"), mã chu kỳ ("C0" đến "C9") hay bộ ba RGB, còn cmap= nhận một colormap, tức một dải màu dùng để tô điểm theo giá trị. Trang này tra nhanh các cách viết màu, các loại colormap, fig.colorbar() để thêm thang màu, và cách chọn màu người mù màu vẫn đọc được.

Cần biết trước: data storytelling với Matplotlib.

Bảng tra nhanh: cách viết màu và colormap

to_hex() trong matplotlib.colors đổi mọi cách viết màu về mã hex #rrggbb, nên dùng nó để xem một màu thật ra là gì. Một colormap là một đối tượng gọi được như hàm: truyền số từ 0 đến 1, nó trả về màu tại vị trí đó trên dải.

Cách viết

Làm gì

Trả về

Ví dụ

Kết quả

"red", "lightgray"

tên màu CSS

màu đó

to_hex("lightgray")

#d3d3d3

"tab:blue"

màu của bảng Tableau, bảng mặc định

màu đó

to_hex("tab:blue")

#1f77b4

"C1"

màu thứ hai của chu kỳ màu đang dùng

màu đó

to_hex("C1")

#ff7f0e

(0.2, 0.4, 0.6)

bộ ba đỏ, lục, lam từ 0 đến 1

màu đó

to_hex((0.2, 0.4, 0.6))

#336699

plt.colormaps["viridis"]

colormap tuần tự: tối đến sáng

màu tại 0 đến 1

to_hex(plt.colormaps["viridis"](0.0))

#440154

plt.colormaps["RdBu"]

colormap phân kỳ: đỏ, trắng, lam

màu tại 0 đến 1

to_hex(plt.colormaps["RdBu"](0.5))

#f6f7f7

plt.colormaps["tab10"]

colormap định tính: 10 màu rời cho nhóm

màu thứ i

to_hex(plt.colormaps["tab10"](1))

#ff7f0e

Chạy đoạn dưới để thấy đúng cột kết quả:

python
import matplotlib.pyplot as plt
from matplotlib.colors import to_hex

print(to_hex("lightgray"), to_hex("tab:blue"), to_hex("C1"))
print(to_hex((0.2, 0.4, 0.6)))
print(to_hex(plt.colormaps["viridis"](0.0)))
print(to_hex(plt.colormaps["RdBu"](0.5)))
print(to_hex(plt.colormaps["tab10"](1)))

KẾT QUẢ

#d3d3d3 #1f77b4 #ff7f0e
#336699
#440154
#f6f7f7
#ff7f0e

"C1" và "tab:blue" trùng màu với bảng tab10 vì đó chính là bảng mặc định. Cách dùng một màu nhấn trên nền xám có ở bài mẹ của trang này, bài data storytelling.

Đổi plt.colormaps["viridis"](0.0) thành plt.colormaps["viridis"](1.0) rồi chạy lại: dòng thứ ba in #fde725, màu vàng sáng ở đầu kia của dải.

Tô theo giá trị: cmap= và fig.colorbar()

Khi màu của mỗi điểm biểu diễn một con số, truyền các số đó vào c= và chọn dải màu bằng cmap=. Colormap tuần tự như "viridis" hợp với số đi từ thấp đến cao. fig.colorbar() thêm thang màu bên cạnh để người đọc tra ngược từ màu ra số:

python
import numpy as np
import matplotlib.pyplot as plt

rng = np.random.default_rng(seed=3)
gio = rng.uniform(0, 10, size=150)
diem = np.clip(4 + 0.5 * gio + rng.normal(0, 1, size=150), 0, 10)
fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")
cham = ax.scatter(gio, diem, c=diem, cmap="viridis")
fig.colorbar(cham, ax=ax, label="Điểm thi")
ax.set_xlabel("Số giờ tự học mỗi tuần")
ax.set_ylabel("Điểm thi")
ax.set_title("Học nhiều giờ hơn, điểm thường cao hơn")
print(cham.get_cmap().name, cham.get_clim()[1] <= 10)
plt.show()

KẾT QUẢ

viridis True
Biểu đồ phân tán 150 học sinh, trục x số giờ tự học từ 0 đến 10, trục y điểm thi; điểm cao tô vàng sáng, điểm thấp tô tím đậm, thang màu Điểm thi bên phải.

fig.colorbar(cham, ax=ax, label=...) nhận chính đối tượng scatter() trả về, nên thang màu khớp đúng dải đã tô. Ở đây màu lặp lại trục y cho dễ thấy; trong thực tế c= thường mang một đại lượng thứ ba, như số buổi vắng, xem thêm bài scatter. Giới hạn của colormap tuần tự: nó không có điểm giữa, nên không hợp với số có cả âm lẫn dương.

Colormap phân kỳ cho số âm và dương

Khi dữ liệu có một điểm giữa có nghĩa, như 0 trong phần trăm tăng giảm, dùng colormap phân kỳ như "RdBu": hai màu đậm ở hai phía, màu nhạt ở giữa. Đặt vmin và vmax đối xứng để số 0 rơi đúng màu nhạt:

python
import numpy as np
import matplotlib.pyplot as plt

tang = np.array([[12, 8, -3, 5], [-15, -6, 2, 9], [4, -2, -9, 18]])
fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")
o = ax.imshow(tang, cmap="RdBu", vmin=-20, vmax=20)
fig.colorbar(o, ax=ax, label="Tăng so với cùng kỳ (%)")
ax.set_xticks(range(4), labels=["Quý 1", "Quý 2", "Quý 3", "Quý 4"])
ax.set_yticks(range(3), labels=["Hà Nội", "Huế", "Đà Nẵng"])
ax.set_xlabel("Quý năm 2025")
ax.set_ylabel("Chi nhánh")
ax.set_title("Huế giảm nửa đầu năm, Đà Nẵng tăng mạnh quý 4")
print(o.get_clim())
plt.show()

KẾT QUẢ

(-20.0, 20.0)
Bảng màu 3 chi nhánh nhân 4 quý tô theo phần trăm tăng giảm từ âm 20 đến 20; ô Huế quý 1 đỏ đậm với âm 15, ô Đà Nẵng quý 4 xanh lam đậm với 18, các ô gần 0 nhạt màu.

Ô Huế quý 1 (âm 15) đỏ đậm, ô Đà Nẵng quý 4 (18) lam đậm, các ô quanh 0 gần trắng. ax.imshow() vẽ một mảng hai chiều thành lưới ô màu, dạng biểu đồ có bài riêng là heatmap. Nếu để Matplotlib tự chọn khoảng màu từ âm 15 đến 18, số 0 lệch khỏi màu nhạt và một ô giảm nhẹ có thể trông như tăng.

Màu cho người mù màu

Khoảng một trong mười hai nam giới khó phân biệt đỏ với lục. Ba cách giữ biểu đồ đọc được: tránh cặp đỏ và lục, dùng bảng "tableau-colorblind10" hay colormap "cividis", và thêm một dấu hiệu khác màu như kiểu điểm hay kiểu nét:

python
import matplotlib.pyplot as plt

quy = ["Quý 1", "Quý 2", "Quý 3", "Quý 4"]
fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")
ax.plot(quy, [12, 8, -3, 5], marker="o", color="#006ba4",
        label="Hà Nội")
ax.plot(quy, [-15, -6, 2, 9], marker="s", linestyle="--",
        color="#ff800e", label="Huế")
ax.set_xlabel("Quý năm 2025")
ax.set_ylabel("Tăng so với cùng kỳ (%)")
ax.set_title("Huế hồi phục từ quý 3")
ax.legend()
plt.show()
Hai đường tăng trưởng theo quý năm 2025 bằng hai màu đầu của bảng tableau-colorblind10; Hà Nội lam đậm với điểm tròn, Huế cam với điểm vuông và nét đứt, Huế đi từ âm 15 lên 9.

Hai đường khác cả màu, kiểu điểm và kiểu nét, nên in đen trắng hay với người mù màu vẫn tách được. #006ba4 và #ff800e là hai màu đầu của bảng "tableau-colorblind10". Muốn một hình dùng cả bảng này, tạo hình đó bên trong with plt.style.context("tableau-colorblind10"):. plt.style.use("tableau-colorblind10") thì đổi cài đặt chung cho mọi hình vẽ sau trong notebook, nên chỉ gọi khi bạn thật sự muốn vậy.

Kiểm tra nhanh

  1. Sau from matplotlib.colors import to_hex, print(to_hex("C1")) in ra gì?

    • #1f77b4
    • #ff7f0e
    • C1
  2. Dữ liệu là phần trăm tăng giảm, có cả âm lẫn dương. Chọn colormap nào?

    • "viridis", tuần tự
    • "RdBu", phân kỳ, với vmin, vmax đối xứng
    • "tab10", định tính
  3. Cặp màu nào khó phân biệt nhất với người mù màu đỏ lục?

    • "tab:blue" và "tab:orange"
    • "red" và "green"
    • "black" và "lightgray"
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Tô điểm theo giá trị với thang màu

Viết thân hàm to_mau(x, y, gia_tri, kieu) vẽ biểu đồ phân tán các điểm (x, y), tô màu theo list gia_tri:

  • kieu là "tuần tự": dùng colormap "viridis", để Matplotlib tự chọn khoảng màu;

  • kieu là "phân kỳ": dùng colormap "RdBu", với vmin=-m, vmax=m, trong đó m là trị tuyệt đối lớn nhất của gia_tri;

  • thêm thang màu bằng fig.colorbar() với label="Giá trị";

  • tiêu đề đúng là Điểm thi theo giờ tự học, nhãn trục x Giờ tự học mỗi tuần, nhãn trục y Điểm thi.

Hàm không sửa các list của nơi gọi.

Trả về: vùng vẽ chứa biểu đồ, một Axes.

python
import matplotlib.pyplot as plt

def to_mau(x, y, gia_tri, kieu):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Tóm tắt

  • Một màu viết được bằng tên ("red"), mã bảng ("tab:blue"), mã chu kỳ ("C1"), mã hex hay bộ ba RGB; to_hex() đổi mọi cách viết về mã hex.

  • c= cùng cmap= tô điểm theo giá trị; fig.colorbar(doi_tuong, ax=ax, label=...) thêm thang màu.

  • Colormap tuần tự ("viridis") cho số thấp đến cao; phân kỳ ("RdBu") với vmin, vmax đối xứng cho số quanh 0; định tính ("tab10") cho nhóm.

  • Cho người mù màu: tránh cặp đỏ và lục, dùng "tableau-colorblind10" hay "cividis", thêm kiểu điểm, kiểu nét.

Câu hỏi thường gặp

Custom colormap matplotlib tạo thế nào?

Dùng LinearSegmentedColormap.from_list() trong matplotlib.colors với một list màu: LinearSegmentedColormap.from_list("xanh_do", ["tab:blue", "white", "tab:red"]) tạo một colormap phân kỳ từ lam qua trắng tới đỏ, rồi truyền nó vào cmap=.

Đảo chiều một colormap thế nào?

Thêm _r vào tên: "viridis_r" đi từ vàng sáng về tím đậm, "RdBu_r" đặt đỏ cho số dương và lam cho số âm. Cách này hay dùng khi muốn số cao mang màu nóng.

Colorbar matplotlib đặt nằm ngang được không?

Được: fig.colorbar(cham, ax=ax, orientation="horizontal", label="Điểm thi") đặt thang màu dưới vùng vẽ. Thêm shrink=0.8 để thang ngắn lại cho cân với hình.

Chủ đề

matplotlib colors

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập