Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

Figure và Axes trong Matplotlib: fig, ax = plt.subplots()

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 2/16 · Chương 2

Vẽ biểu đồ với Matplotlib

  • 7 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Trong Matplotlib, Figure là cả tấm hình còn Axes là một vùng vẽ có hai trục nằm trong đó; dòng fig, ax = plt.subplots() tạo cả hai cùng lúc. Viết theo kiểu fig, ax giống như biết rõ mình đang vẽ lên tờ giấy nào, ô nào, nên khi hình có nhiều ô bạn không bao giờ vẽ nhầm chỗ.

Cần biết trước: matplotlib.pyplot.

Figure là tấm hình, Axes là vùng vẽ

Hãy hình dung một tờ báo cáo in một biểu đồ. Tờ giấy là Figure: nó có kích cỡ, có thể lưu ra file. Khung có trục x, trục y, đường, tiêu đề là Axes. plt.subplots() trả về một tuple hai phần tử, nên bạn tách luôn thành hai biến:

python
import matplotlib.pyplot as plt

thang = ["T5", "T6", "T7", "T8"]
khach = [46, 71, 88, 80]

fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")
ax.plot(thang, khach, marker="o")
ax.set_title("Khách thuê homestay ở Nha Trang mùa hè 2025")
ax.set_xlabel("Tháng")
ax.set_ylabel("Số lượt khách")
print(type(fig).__name__, type(ax).__name__)
plt.show()

KẾT QUẢ

Figure Axes
Biểu đồ đường số lượt khách thuê homestay ở Nha Trang bốn tháng hè 2025; tăng từ 46 ở tháng 5 lên đỉnh 88 ở tháng 7, rồi giảm nhẹ còn 80 ở tháng 8.

Lượt khách tăng từ 46 lên 88 ở tháng 7 rồi giảm còn 80 ở tháng 8. Mọi lệnh vẽ đều gọi trên ax: ax.plot() thay cho plt.plot(), ax.set_title() thay cho plt.title(). Tên phương thức đặt chữ có thêm set_ ở đầu. Riêng plt.show() vẫn gọi trên plt, vì nó hiện mọi hình đã tạo.

figsize= đặt kích cỡ tấm hình

figsize=(rộng, cao) đo bằng inch. Hình 12 tháng có nhiều nhãn trên trục x nên cần rộng hơn cao; hình so ba nhóm thì gọn hơn. fig.get_size_inches() đọc lại kích cỡ đã đặt:

python
import matplotlib.pyplot as plt

khach = [46, 39, 52, 58, 46, 71, 88, 80, 55, 49, 41, 60]
fig, ax = plt.subplots(figsize=(8, 3), layout="constrained")
ax.plot(range(1, 13), khach)
ax.set_title("Khách thuê homestay ở Nha Trang năm 2025")
ax.set_xlabel("Tháng")
ax.set_ylabel("Số lượt khách")
print(fig.get_size_inches())
plt.show()

KẾT QUẢ

[8. 3.]
Biểu đồ đường dẹt và rộng về lượt khách homestay 12 tháng năm 2025; thấp nhất 39 ở tháng 2, vọt lên đỉnh 88 ở tháng 7, rồi giảm còn 41 ở tháng 11 trước khi lên 60 ở tháng 12.

Hình rộng 8 inch, cao 3 inch: đỉnh 88 lượt khách ở tháng 7 vẫn nổi rõ, còn tháng 2 thấp nhất với 39 lượt. Kết quả là một mảng NumPy hai số thực, nên in ra 8. thay cho 8. Các bài trong tutorial này dùng (6.4, 4) làm cỡ chuẩn và không vượt (8, 5), để hình vừa màn hình điện thoại.

Đổi figsize=(8, 3) thành figsize=(6.4, 4) rồi chạy lại: dòng kết quả in [6.4 4. ] và hình cao hơn.

layout="constrained" giữ chữ trong khung

Khi nhãn trục dài hoặc tiêu đề to, chữ có thể tràn ra ngoài mép hình và bị cắt mất. layout="constrained" bảo Matplotlib tự dàn khoảng cách giữa vùng vẽ và mép giấy, để tiêu đề, nhãn trục và nhãn tick đều nằm trọn trong khung. Giống người dàn trang chừa lề vừa đủ cho chữ.

python
import matplotlib.pyplot as plt

fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")
ax.plot(["T5", "T6", "T7", "T8"], [46, 71, 88, 80], marker="o")
ax.set_title("Khách thuê homestay mùa hè", fontsize=16)
ax.set_xlabel("Tháng trong mùa du lịch", fontsize=14)
ax.set_ylabel("Số lượt khách mỗi tháng", fontsize=14)
print(type(fig.get_layout_engine()).__name__)
plt.show()

KẾT QUẢ

ConstrainedLayoutEngine
Biểu đồ đường lượt khách bốn tháng hè với tiêu đề và hai nhãn trục chữ to, tất cả nằm trọn trong khung hình; đỉnh 88 ở tháng 7.

Chữ cỡ 14 và 16 vẫn nằm trọn trong khung, đỉnh 88 lượt ở tháng 7 không bị đè. fig.get_layout_engine() cho biết hình đang dùng bộ dàn trang nào. Bỏ layout= thì Matplotlib giữ lề cố định, và chữ to dễ chạm mép; vì vậy mọi ví dụ trong tutorial đều có tham số này.

Vì sao viết fig, ax từ đầu

Kiểu plt.* chỉ nhớ một "hình hiện tại". Khi một hình có hai vùng vẽ cạnh nhau, bạn cần nói rõ đang đặt tiêu đề cho vùng nào; ax là tên của đúng vùng đó. Hàm vẽ của bạn cũng nên trả về ax, để nơi gọi thêm tiêu đề hay đường mốc mà không phải đoán. Bài chia nhiều biểu đồ con dùng ngay ý này với plt.subplots(1, 2).

ax.plot() gọi nhiều lần trên cùng ax thì vẽ nhiều đường lên cùng vùng vẽ, và ax.lines giữ danh sách các đường đó. Bài biểu đồ đường dùng điều này để so nhiều chi nhánh trên một hình.

Kiểm tra nhanh

  1. Ví dụ đầu bài in Figure Axes. Tiêu đề "Khách thuê homestay…" thuộc đối tượng nào?

    • Figure, vì tiêu đề nằm trên cùng tấm hình
    • Axes, vì nó được đặt bằng ax.set_title()
    • Cả hai, mỗi đối tượng giữ một bản
  2. Trong khung bẫy, vì sao fig.plot(...) báo lỗi?

    • Vì list tháng có ba phần tử
    • Vì Figure không có phương thức plot; chỉ Axes vẽ được
    • Vì thiếu plt.show()
  3. Ví dụ thứ hai in [8. 3.]. Hình đó thế nào?

    • Rộng 8 inch, cao 3 inch
    • Rộng 3 inch, cao 8 inch
    • Rộng 8 điểm ảnh, cao 3 điểm ảnh
  4. Điền phương thức đặt nhãn trục x trên vùng vẽ: ax.____("Tháng")

Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Tạo hình doanh thu đúng kích cỡ

Viết thân hàm ve_doanh_thu(doanh_thu, rong) nhận list doanh thu từng tháng (triệu đồng) và chiều rộng hình tính bằng inch:

  • tạo hình mới rộng rong inch, cao 4 inch, với layout="constrained";

  • vẽ đúng một đường, trục x là các tháng 1, 2, … bằng số phần tử của list, trục y là doanh_thu;

  • tiêu đề đúng là Doanh thu theo tháng, nhãn trục x đúng là Tháng, nhãn trục y đúng là Doanh thu (triệu đồng).

Hàm không sửa list của nơi gọi.

Trả về: vùng vẽ ax, một Axes.

python
import matplotlib.pyplot as plt

def ve_doanh_thu(doanh_thu, rong):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Tóm tắt

  • Figure là cả tấm hình; Axes là một vùng vẽ có trục nằm trong Figure.

  • fig, ax = plt.subplots(figsize=(rộng, cao), layout="constrained") tạo cả hai; figsize tính bằng inch.

  • Vẽ và đặt chữ trên ax: ax.plot(), ax.set_title(), ax.set_xlabel(), ax.set_ylabel().

  • fig.plot() gây AttributeError vì Figure không vẽ đường.

  • layout="constrained" dàn lề để tiêu đề và nhãn trục không bị cắt.

Câu hỏi thường gặp

Matplotlib figsize nên đặt bao nhiêu?

Cỡ (6.4, 4) hợp với phần lớn biểu đồ trên màn hình. Chuỗi 12 tháng hay nhiều nhóm trên trục x thì rộng hơn, như (8, 3). Khi lưu ảnh để in, kích cỡ thật còn phụ thuộc dpi, bài lưu biểu đồ ra file nói rõ.

Matplotlib axes khác axis thế nào?

Axes (số nhiều, có "e") là cả vùng vẽ. Axis là một trục bên trong vùng vẽ đó: ax.xaxis là trục x, ax.yaxis là trục y. Bạn sẽ gặp ax.yaxis ở bài định dạng trục.

Có thể tạo fig trước rồi thêm ax sau không?

Được, bằng fig = plt.figure() rồi ax = fig.add_subplot(). Hai dòng đó cho cùng kết quả như plt.subplots(), nên các bài trong tutorial dùng một dòng plt.subplots() cho gọn. Muốn nhiều vùng vẽ, xem bài chia nhiều biểu đồ con.

Hàm vẽ nên trả về fig hay ax?

Trả về ax khi nơi gọi cần thêm đường, chữ, hay đọc lại dữ liệu đã vẽ; mọi bài tập của tutorial này chấm trên ax. Từ ax vẫn lấy được tấm hình qua ax.figure, nên không mất gì.

Chủ đề

fig ax matplotlib

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập