Vẽ biểu đồ cột Python: bar(), barh() và ghi số lên cột
Bài 5/16 · Chương 2
Vẽ biểu đồ với Matplotlib
- 9 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 12
Vẽ biểu đồ cột trong Python bằng Matplotlib là gọi ax.bar() cho cột dọc hay ax.barh() cho cột ngang, mỗi nhóm một cột cao bằng con số của nhóm đó. Bạn dùng biểu đồ cột khi muốn so các nhóm với nhau, chẳng hạn chi nhánh nào bán được nhiều nhất trong quý.
Cần biết trước: Figure và Axes và sort_values().
Vẽ cột dọc với ax.bar()
Một chuỗi cửa hàng có ba chi nhánh và muốn biết quý 3 năm 2025 chi nhánh nào mang về nhiều tiền nhất. ax.bar(nhan, chieu_cao) nhận hai dãy cùng độ dài: tên của từng cột và chiều cao của nó.
import matplotlib.pyplot as plt
chi_nhanh = ["Huế", "Đà Lạt", "Hà Nội"]
doanh_thu = [420, 365, 610]
fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")
ax.bar(chi_nhanh, doanh_thu)
ax.set_title("Doanh thu quý 3 năm 2025 theo chi nhánh")
ax.set_xlabel("Chi nhánh")
ax.set_ylabel("Doanh thu (triệu đồng)")
plt.show()Hà Nội dẫn đầu với 610 triệu đồng, gần gấp rưỡi Huế. Cột đứng theo đúng thứ tự của list chi_nhanh, và Matplotlib tự đặt tên chi nhánh dưới chân từng cột. Số đã đổi sẵn sang triệu đồng, nên nhãn trục y nói rõ đơn vị đó; cách để trục tự ghi "tr" hay "tỉ" nằm ở bài định dạng trục.
Trục y của biểu đồ cột bắt đầu từ 0, vì mắt người so độ dài cột. Matplotlib làm vậy sẵn với bar(); bạn chỉ cần không đặt set_ylim() với cận dưới khác 0.
Cột ngang barh() và sắp thứ tự
File chi_tieu.csv ghi chi tiêu một năm của một nhân viên văn phòng, mỗi dòng một khoản chi kèm danh mục. Tên danh mục như "Sức khỏe", "Di chuyển" đặt dưới chân cột dọc dễ chồng lên nhau, nên ax.barh() vẽ cột nằm ngang, tên nằm bên trái. Gom tổng mỗi danh mục bằng groupby(), rồi sắp bằng sort_values() để thứ hạng hiện ra ngay.
import pandas as pd
import matplotlib.pyplot as plt
chi_tieu = pd.read_csv("chi_tieu.csv")
theo_muc = chi_tieu.groupby("danh_muc")["so_tien"].sum() / 1_000_000
theo_muc = theo_muc.sort_values().round(1)
print(theo_muc)
fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")
ax.barh(theo_muc.index, theo_muc)
ax.set_title("Chi tiêu năm 2025 theo danh mục")
ax.set_xlabel("Số tiền (triệu đồng)")
ax.set_ylabel("Danh mục")
plt.show()KẾT QUẢ
danh_muc
Di chuyển 6.0
Khác 8.1
Giải trí 8.8
Sức khỏe 10.2
Mua sắm 18.4
Nhà ở 65.1
Ăn uống 69.4
Name: so_tien, dtype: float64Ăn uống đứng đầu với 69,4 triệu đồng, Di chuyển ít nhất, chỉ 6 triệu đồng. sort_values() xếp tăng dần, còn barh() vẽ phần tử đầu tiên ở dưới cùng rồi chồng dần lên, nên danh mục lớn nhất nằm trên đỉnh. Giống một chồng sách: cuốn đặt xuống trước nằm dưới đáy.
Ghi số lên cột với bar_label()
Người đọc báo cáo muốn biết chính xác mỗi chi nhánh bao nhiêu tiền mà không phải dò theo vạch trục. ax.bar() trả về một nhóm cột (BarContainer); đưa nhóm đó cho ax.bar_label() để ghi chiều cao lên đầu từng cột.
import matplotlib.pyplot as plt
chi_nhanh = ["Huế", "Đà Lạt", "Hà Nội"]
doanh_thu = [420, 365, 610]
fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")
cot = ax.bar(chi_nhanh, doanh_thu)
ax.bar_label(cot, fmt="{:.0f} tr", padding=3)
ax.margins(y=0.1)
ax.set_title("Doanh thu quý 3 năm 2025 theo chi nhánh")
ax.set_xlabel("Chi nhánh")
ax.set_ylabel("Doanh thu (triệu đồng)")
print([nhan.get_text() for nhan in ax.texts])
plt.show()KẾT QUẢ
['420 tr', '365 tr', '610 tr']Ba nhãn 420 tr, 365 tr, 610 tr nằm ngay trên đỉnh cột. fmt= là một mẫu định dạng như của f-string, {:.0f} in số không lẻ, rồi thêm chữ "tr" phía sau. padding=3 đẩy chữ cách đỉnh cột ba điểm để chữ không dính vào cột, còn ax.margins(y=0.1) chừa thêm khoảng trống phía trên để nhãn của cột cao nhất không chạm tiêu đề. Với barh(), nhãn nằm ở cuối cột bên phải và cách dùng y như vậy.
Đổi 610 thành 305 rồi chạy lại: list in ['420 tr', '365 tr', '305 tr'] và cột Hà Nội thấp nhất.
So hai năm bằng cột ghép
Muốn so quý 3 năm 2024 với năm 2025 ở từng chi nhánh, bạn đặt hai cột cạnh nhau trong mỗi nhóm. Cột ghép không có hàm riêng: bạn tự tính vị trí. np.arange(3) cho các vị trí 0, 1, 2 của ba nhóm; cột năm 2024 lùi sang trái 0.2, cột năm 2025 tiến sang phải 0.2, mỗi cột rộng 0.4.
import numpy as np
import matplotlib.pyplot as plt
x = np.arange(3)
nam_2024 = [380, 390, 540]
nam_2025 = [420, 365, 610]
fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")
ax.bar(x - 0.2, nam_2024, width=0.4, label="2024")
ax.bar(x + 0.2, nam_2025, width=0.4, label="2025")
ax.set_xticks(x, ["Huế", "Đà Lạt", "Hà Nội"])
ax.set_title("Doanh thu quý 3 theo chi nhánh, 2024 và 2025")
ax.set_xlabel("Chi nhánh")
ax.set_ylabel("Doanh thu (triệu đồng)")
ax.legend()
plt.show()Huế và Hà Nội tăng so với năm trước, còn Đà Lạt giảm nhẹ từ 390 xuống 365 triệu đồng. set_xticks(x, nhan) đặt vạch chia ở giữa mỗi nhóm và ghi tên chi nhánh, vì trục x giờ là số chứ không còn là tên. label= của từng lời gọi bar() là chữ mà legend() hiện trong chú giải. Hai, ba cột trong mỗi nhóm là vừa; từ bốn cột mỗi nhóm trở lên, cột mảnh và khó đọc, khi đó bài chọn đúng loại biểu đồ bàn cách khác.
Kiểm tra nhanh
Trong khung bẫy cột ngang, nếu xóa dòng
kenh = kenh.sort_values(ascending=False)thì kênh nào nằm trên cùng?- Website, kênh viết đầu tiên trong dict
- Sàn TMĐT, kênh có doanh thu lớn nhất
- Mạng xã hội, kênh viết cuối cùng trong dict
Trong khung bẫy của phần cột dọc,
bar()nhận ba tên nhưng chỉ hai chiều cao. Kết quả là gì?- Vẽ hai cột, Hà Nội không có cột
- Báo lỗi
ValueErrorvì hai dãy dài khác nhau - Vẽ ba cột, cột Hà Nội cao
0
Bạn muốn
barh()đặt kênh doanh thu lớn nhất lên trên cùng. Những cách nào làm được?sort_values()tăng dần rồi gọibarh()sort_values(ascending=False)rồi gọibarh()sort_values(ascending=False), gọibarh(), rồi gọiax.invert_yaxis()- Gọi
ax.bar()thay choax.barh()
Điền tên phương thức ghi chiều cao lên đầu từng cột:
ax.____(cot, fmt="{:.0f} tr")
Bài tập
Vẽ cột ghép hai năm cho từng chi nhánh
Bảng bang có index là tên chi nhánh và hai cột số nam_2024, nam_2025 (triệu đồng). Viết thân hàm ve_hai_nam(bang) vẽ một biểu đồ cột ghép trên một axes mới:
mỗi chi nhánh hai cột cạnh nhau, không đè lên nhau: năm 2024 bên trái, năm 2025 bên phải;
tên chi nhánh dưới mỗi nhóm, theo thứ tự index của
bang;chú giải ghi đúng
2024và2025;tiêu đề đúng là
Doanh thu hai năm theo chi nhánh, nhãn trục y đúng làDoanh thu (triệu đồng), nhãn trục x đúng làChi nhánh.
Hàm không sửa bảng của nơi gọi.
Trả về: axes đã vẽ, một Axes.
import numpy as np
import matplotlib.pyplot as plt
def ve_hai_nam(bang):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyTóm tắt
ax.bar(nhan, chieu_cao)vẽ cột dọc; hai dãy phải dài bằng nhau, nếu không Matplotlib báoValueError.ax.barh()vẽ cột ngang, hợp với tên nhóm dài; phần tử đầu tiên nằm dưới cùng.Sắp tăng dần bằng
sort_values()trướcbarh()để nhóm lớn nhất lên trên cùng.ax.bar_label(cot, fmt="{:.0f} tr")ghi chiều cao lên đầu mỗi cột của nhóm cột màbar()trả về.Cột ghép: vị trí
np.arange(), lệch±0.2vớiwidth=0.4, tên nhóm bằngset_xticks(), mỗi lượt cột mộtlabel=.
Câu hỏi thường gặp
Vẽ horizontal bar chart trong Matplotlib bằng hàm nào?
Dùng ax.barh(), chữ h là horizontal (nằm ngang). Nó nhận tên nhóm và độ dài cột giống bar(), nhưng nhóm đầu tiên nằm dưới cùng, nên bạn sắp dữ liệu tăng dần trước khi vẽ. Nhãn trục x khi đó là trục số, ví dụ Doanh thu (triệu đồng).
Ghi bar labels bằng chữ tự đặt thay cho con số được không?
Được. ax.bar_label(cot, labels=["Cao nhất", "", ""]) ghi đúng list chữ bạn đưa, mỗi cột một chuỗi, chuỗi rỗng thì cột đó không có nhãn. Muốn số kèm đơn vị thì fmt= gọn hơn. Nhãn chữ hợp với biểu đồ kể chuyện, như bài annotate và màu nhấn.
Có cách vẽ matplotlib bar chart nhanh từ DataFrame không?
Có: kenh.plot(kind="barh", ax=ax) vẽ thẳng từ một Series và tự lấy index làm tên cột. Lối tắt này tiện khi khám phá dữ liệu; bài df.plot() dạy nó. Bài này dùng ax.bar() để bạn chỉnh được từng chi tiết.
Khi nào nên dùng biểu đồ cột thay cho biểu đồ tròn?
Khi có hơn ba nhóm hay các nhóm gần bằng nhau: mắt so độ dài cột chính xác hơn so góc của lát tròn. Cột ngang đã sắp còn cho thấy thứ hạng ngay. Bài biểu đồ tròn nói khi nào lát tròn vẫn ổn, và bài chọn đúng loại biểu đồ so các loại.
Chủ đề
Dữ liệu của bài
- Tải xuống
chi_tieu.csv
CSV · 56.82 KB
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.