Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

pip install matplotlib: cài đặt và hiện biểu đồ plt.show()

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 1/1 · Chương 1

Bắt đầu

  • 6 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

Lệnh pip install matplotlib cài Matplotlib, thư viện vẽ biểu đồ phổ biến nhất của Python; sau đó bạn viết import matplotlib.pyplot as plt và gọi plt.show() để hiện hình. Bạn cần nó ngay khi muốn biến một bảng số, như chi tiêu từng tháng, thành một hình nhìn là hiểu.

Cần biết trước: pip và import.

Cài Matplotlib bằng pip

Trên máy của bạn, mở terminal (đã kích hoạt venv nếu dự án có venv) và gõ một lệnh. pip tải Matplotlib cùng các gói nó cần, trong đó có NumPy. Cách cài cả bộ pandas, NumPy, Matplotlib trên Windows và macOS có ở bài Blog cài đặt pandas.

bash
pip install matplotlib

Trên trang này bạn không phải cài gì: trình chạy trong trình duyệt đã nạp sẵn Matplotlib, NumPy và pandas. Muốn biết máy đang dùng bản nào, đọc thuộc tính __version__ của module:

python
import matplotlib

print(matplotlib.__version__)

KẾT QUẢ

3.10.8

Chạy trên máy của bạn · Đoạn này cần Python cài trên máy, trang không chạy được.

Trên trang này và trên máy soát, dòng đó in 3.10.8; máy của bạn in bản đã cài. 3.10.8 là bản chính 3, bản phụ 10, bản vá 8. Code của tutorial chạy trên Matplotlib 3.10 trở lên; bản cũ hơn thiếu vài tham số mà các bài sau dùng, như orientation= của biểu đồ hộp. Nếu đã cài mà muốn lên bản mới, gõ pip install --upgrade matplotlib. Cách cài NumPy, cùng cách kiểm tra phiên bản kiểu này, có ở bài cài NumPy.

import matplotlib.pyplot as plt

Gần như mọi chương trình vẽ đều mở bằng cùng một dòng. matplotlib.pyplot là module con chứa các hàm tạo hình, và as plt đặt cho nó một tên ngắn mà cả cộng đồng dùng chung, giống np cho NumPy, pd cho pandas.

python
import matplotlib.pyplot as plt

thang = ["T1", "T2", "T3", "T4"]
chi_tieu = [14.5, 12.8, 16.2, 13.9]

fig, ax = plt.subplots(figsize=(6.4, 4), layout="constrained")
ax.plot(thang, chi_tieu, marker="o")
ax.set_title("Chi tiêu bốn tháng đầu năm")
ax.set_xlabel("Tháng")
ax.set_ylabel("Số tiền (triệu đồng)")
plt.show()
Biểu đồ đường chi tiêu bốn tháng đầu năm, trục x là bốn tháng T1 đến T4, trục y là triệu đồng; cao nhất tháng 3 khoảng 16,2, thấp nhất tháng 2 khoảng 12,8.

Tháng 3 chi nhiều nhất, 16,2 triệu đồng, còn tháng 2 ít nhất, 12,8 triệu đồng. Dòng fig, ax = plt.subplots(...) tạo một tấm hình và một vùng vẽ; bài Figure và Axes giải thích từng phần. Ở đây bạn chỉ cần thấy rằng mọi hình đều bắt đầu từ plt.subplots(), còn lệnh vẽ gọi trên ax.

Đổi marker="o" thành marker="s" rồi chạy lại: bốn điểm của đường thành bốn ô vuông nhỏ.

plt.show() và backend

plt.show() bảo Matplotlib: các hình đã vẽ xong, hãy hiện chúng ra. Hiện ở đâu thì do backend quyết định. Backend là phần của Matplotlib biến hình thành điểm ảnh trên một nơi cụ thể:

  • Chạy file .py trong terminal trên máy có màn hình, backend mở một cửa sổ, và chương trình chờ tới khi bạn đóng cửa sổ.

  • Trong Jupyter hay Colab, backend inline vẽ hình thành ảnh ngay dưới ô code.

  • Trên máy chủ không có màn hình, backend Agg chỉ vẽ vào bộ nhớ để lưu file; plt.show() khi đó không hiện gì, và Matplotlib in một UserWarning báo backend không hiển thị được.

  • Trên trang này, trình chạy tự chọn backend để hình hiện dưới khối code.

Bạn hiếm khi phải chọn backend bằng tay: Matplotlib tự dò môi trường. Việc của bạn là kết thúc mỗi khối vẽ bằng đúng một plt.show(). Thiếu nó, chạy file trong terminal sẽ không thấy hình nào. Muốn có file ảnh thay cho cửa sổ, bạn gọi savefig() như bài lưu biểu đồ ra file.

%matplotlib inline trong notebook cũ

Code trên mạng viết cho Jupyter thường có dòng này ở ô đầu tiên:

python
%matplotlib inline

Dấu % mở một lệnh đặc biệt của Jupyter, gọi là magic; chỉ Jupyter hiểu nó, Python thì không. Nó bật backend inline để hình hiện dưới ô. Từ khoảng năm 2016, Jupyter và Colab bật sẵn inline, nên dòng này không còn cần thiết, dù để lại cũng vô hại trong notebook.

Dán dòng đó vào file .py hay vào khối code trên trang này thì Python dừng ngay với SyntaxError, vì % đứng đầu dòng không phải lệnh hợp lệ. Gặp nó trong code chép về, bạn xóa đi là xong.

Kiểm tra nhanh

  1. Ví dụ đầu bài in 3.10.8. Giá trị matplotlib.__version__ có kiểu gì?

    • float
    • str
    • tuple gồm ba số nguyên
  2. Trong khung bẫy, vì sao plt.plot(...) báo AttributeError?

    • Vì chưa gọi plt.show()
    • Vì plt đang là module gốc matplotlib, nơi không có hàm plot
    • Vì hai list có độ dài khác nhau
  3. Backend Agg hợp với tình huống nào?

    • Mở cửa sổ hình trên máy tính để bàn
    • Hiện hình dưới ô code của Jupyter
    • Vẽ trên máy chủ không có màn hình rồi lưu ra file ảnh
  4. Điền dòng import đúng cho hàm vẽ: import ____ as plt

Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Kiểm tra phiên bản đủ mới

Một dự án cần Matplotlib từ một bản tối thiểu trở lên. Viết thân hàm du_moi(phien_ban, toi_thieu) nhận hai chuỗi phiên bản dạng số chấm số, như "3.10.8" và "3.9":

  • so từng phần theo số, từ trái sang phải: "3.10.8" mới hơn "3.9" vì 10 lớn hơn 9;

  • phiên bản bằng đúng bản tối thiểu thì đủ mới: du_moi("3.9", "3.9") là True;

  • phần thiếu bên phải coi như nhỏ hơn: du_moi("3.9.0", "3.9") là True.

Trả về: True nếu phien_ban từ toi_thieu trở lên, ngược lại False, một bool.

python
def du_moi(phien_ban, toi_thieu):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Tóm tắt

  • pip install matplotlib cài Matplotlib; pip install --upgrade matplotlib lên bản mới.

  • matplotlib.__version__ là một chuỗi như 3.10.8.

  • Dòng mở chuẩn là import matplotlib.pyplot as plt; import matplotlib as plt gây AttributeError khi vẽ.

  • plt.show() hiện hình; backend (cửa sổ, inline, Agg) quyết định hình hiện ở đâu.

  • %matplotlib inline là lệnh riêng của Jupyter, nay đã bật sẵn, và là lỗi cú pháp trong file .py.

Câu hỏi thường gặp

Matplotlib install báo lỗi quyền ghi thì làm sao?

Cài vào một venv của dự án thay cho Python của hệ thống. Tạo venv, kích hoạt rồi gõ lại pip install matplotlib; pip ghi vào thư mục của venv nên không cần quyền quản trị. Cách tạo venv và cách pip chọn nơi cài có ở bài pip.

Có cần %matplotlib inline trong Jupyter mới không?

Không. Jupyter và Colab ngày nay bật backend inline sẵn, hình hiện dưới ô mà không cần dòng đó. Để lại dòng ấy trong notebook không sao, nhưng xóa nó đi khi bạn chép code sang file .py.

Vì sao chạy file .py xong không thấy hình nào?

Thường do thiếu plt.show() ở cuối, hoặc máy đang dùng backend Agg (máy chủ, container) nên không có cửa sổ để mở. Trên máy chủ, lưu hình ra file bằng fig.savefig() như bài lưu biểu đồ ra file rồi mở file ảnh đó.

Import matplotlib pyplot as plt rồi thì cần import numpy không?

Chỉ khi bạn dùng tên np. Matplotlib tự dùng NumPy bên trong, nhưng tên np chỉ có sau khi chính bạn viết import numpy as np. Bài tiếp theo, matplotlib.pyplot, dùng NumPy để tạo dãy số cho trục x.

Chủ đề

pip install matplotlib

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập