Học xác suất thống kê cần biết gì: NumPy, pandas và toán
Bài 8/8 · Chương 1
Bắt đầu với thống kê
- 4 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 9
Học xác suất thống kê bằng Python cần biết gì? Trang này gom phần toán phổ thông và phần NumPy, pandas, Matplotlib mà tutorial dùng tới nhưng không dạy lại, thành các bảng tra ngắn, mỗi dòng kèm một link để ôn. Đọc một lượt trước bài đầu: dòng nào quen thì bỏ qua, dòng nào lạ thì mở bài được dẫn.
Cách dùng bảng tra này
Bảng toán chạy được: các dòng chạy lần lượt sau đoạn code mở đầu, như khi gõ từng dòng vào cửa sổ Python tương tác, và cột Kết quả là thứ cửa sổ đó hiện ra. Ba bảng NumPy, pandas và Matplotlib chỉ liệt kê lệnh và bài dạy nó, vì kết quả của chúng là mảng, bảng hay hình, dễ xem hơn trong chính bài đó.
Bạn không cần thuộc hết. Các bài thống kê viết công thức trước, rồi tính tay trên năm, mười số, rồi mới gọi NumPy hay SciPy. Một nhóm có từ ba dòng lạ trở lên thì nên học lại nhóm bài đó trước, vì bài thống kê chỉ nhắc chúng bằng một câu và một link.
Toán phổ thông nên có
Phân số, phần trăm, lũy thừa, căn bậc hai và tổ hợp là đủ cho phần lớn tutorial. Hàm mũ và logarit chỉ cần ở vài bài phân phối. Module math của Python tính được tất cả:
import math
diem = [6, 7.5, 5, 8, 6.5, 9]
Cần làm | Cú pháp | Kết quả | Bài |
|---|---|---|---|
Tổng và số phần tử |
|
| |
Phần trăm, làm tròn |
|
| |
Bình phương và căn |
|
| |
Giá trị tuyệt đối |
|
| |
Lũy thừa của xác suất |
|
| |
Giai thừa |
|
| |
Tổ hợp chập k của n |
|
| |
Chỉnh hợp |
|
| |
Hàm mũ e mũ x |
|
| |
Logarit tự nhiên |
|
|
SGK Toán 10 viết tổ hợp là C với chỉ số, như C²₅ = 10, và chỉnh hợp là A²₅ = 20. Python gọi chúng là comb và perm.
NumPy nên có
Mảng NumPy là chỗ chứa số của hầu hết các bài. Mỗi dòng dưới là một lệnh, và bài bên phải dạy nó:
Cần làm | Lệnh | Bài |
|---|---|---|
Tạo mảng từ list |
| |
Tổng, trung bình, nhỏ nhất, lớn nhất |
| |
Tính theo hàng hay cột |
| |
Trừ một số khỏi cả mảng |
| |
Lọc theo điều kiện, đếm phần thỏa |
| |
Rút số ngẫu nhiên có hạt giống |
| |
Sắp xếp, tìm vị trí lớn nhất |
| |
Căn, lũy thừa, log trên cả mảng |
|
pandas nên có
Các bài có file dữ liệu đọc file bằng pandas, lọc, gom nhóm rồi mới tính:
Cần làm | Lệnh | Bài |
|---|---|---|
Đọc file CSV |
| |
Xem vài dòng, chọn dòng ngẫu nhiên |
| |
Chọn một cột |
| |
Lọc dòng theo điều kiện |
| |
Thống kê nhanh một cột |
| |
Đếm mỗi nhóm, tỉ lệ mỗi nhóm |
| |
Trung bình theo nhóm |
| |
Bảng chéo hai cột |
|
Matplotlib nên có
Các bài phân phối và tương quan vẽ hình để thấy điều con số nói. Chỉ cần ba loại hình:
Cần làm | Lệnh | Bài |
|---|---|---|
Tạo hình và trục |
| |
Histogram của một cột số |
| |
Box plot so nhiều nhóm |
| |
Biểu đồ phân tán hai biến |
| |
Tiêu đề, nhãn trục |
|
Câu hỏi thường gặp
Học thống kê cần biết gì về Python trước?
List, vòng lặp for, hàm def và import là đủ để đọc các khối code của tutorial. Các bài tập viết thân một hàm, nên cần viết được hàm có tham số và return. Trang Python cần biết cho NumPy có bảng tra cho phần này.
Có cần học giải tích để học xác suất thống kê không?
Không cần cho tutorial này. Diện tích dưới đường cong, chỗ giáo trình dùng tích phân, được tính bằng SciPy và kiểm bằng mô phỏng. Biết đạo hàm, tích phân giúp đọc giáo trình đại học dễ hơn, nhưng không là điều kiện.
Chưa học NumPy thì nên bắt đầu từ đâu?
Từ bài cài NumPy, rồi các bài mảng, axis, boolean mask và số ngẫu nhiên. Bốn bài đó đủ cho chương đầu của tutorial thống kê. pandas cần từ các bài có file dữ liệu.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.