numpy argmax, argsort, sort: tìm vị trí và sắp xếp mảng
Bài 14/23 · Chương 2
Mảng và tư duy vector
- 6 phút
- Cơ bản
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 12
argmax() trong NumPy (numpy argmax) trả vị trí của phần tử lớn nhất, argmin() trả vị trí của phần tử nhỏ nhất. np.sort() sắp các giá trị tăng dần, còn argsort() cho thứ tự vị trí để sắp, nên dùng được để chọn top N. Bốn hàm này trả lời các câu như "tháng nào bán tốt nhất" hay "ba chi nhánh nào dẫn đầu".
Cần biết trước: thống kê theo axis và lát cắt trong Python.
argmax() và argmin(): vị trí, không phải giá trị
Một chi nhánh ghi doanh thu (nghìn đồng) của bảy ngày trong tuần, từ thứ Hai tới Chủ nhật. max() cho biết con số cao nhất; argmax() cho biết nó nằm ở đâu:
import numpy as np
doanh_thu = np.array([18500, 24100, 16900, 21000,
31200, 9800, 22700])
print(doanh_thu.max(), doanh_thu.argmax())
print(doanh_thu.min(), doanh_thu.argmin())
thu = ["Hai", "Ba", "Tư", "Năm", "Sáu", "Bảy", "Chủ nhật"]
print("Ngày tốt nhất: thứ", thu[doanh_thu.argmax()])KẾT QUẢ
31200 4
9800 5
Ngày tốt nhất: thứ SáuVị trí đếm từ 0, như chỉ số của list: 4 là phần tử thứ năm, thứ Sáu. Có vị trí rồi, bạn tra được tên ngày trong list thu, điều mà con số 31200 không cho biết. Ngày tệ nhất là thứ Bảy, vị trí 5.
argmax theo axis trên bảng 12 tháng
argmax() và argmin() nhận axis như sum(). Bảng doanh_thu_chi_nhanh.csv, đọc bằng np.loadtxt(), có 12 hàng tháng và tám cột chi nhánh:
import numpy as np
dt = np.loadtxt("doanh_thu_chi_nhanh.csv", delimiter=",",
skiprows=1, usecols=range(1, 9), dtype=int,
encoding="utf-8")
ten = ["Hà Nội", "TP. Hồ Chí Minh", "Hải Phòng", "Đà Nẵng",
"Huế", "Khánh Hòa", "Đồng Nai", "Cần Thơ"]
ca_nam = dt.sum(axis=0)
print(ten[ca_nam.argmax()], ten[ca_nam.argmin()])
print(dt.argmax(axis=0) + 1)
print(dt.argmin(axis=0) + 1)KẾT QUẢ
TP. Hồ Chí Minh Huế
[12 12 1 6 1 6 12 1]
[2 2 2 2 2 2 2 2]TP. Hồ Chí Minh có tổng năm cao nhất, Huế thấp nhất. dt.argmax(axis=0) gộp trục tháng, nên mỗi chi nhánh nhận một số: vị trí của tháng cao nhất; cộng 1 để đổi vị trí 0–11 thành số tháng 1–12. Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai đạt đỉnh vào tháng 12; Hải Phòng, Huế và Cần Thơ vào tháng 1; Đà Nẵng và Khánh Hòa vào tháng 6, mùa du lịch biển. Mọi chi nhánh chạm đáy vào tháng 2, tháng nghỉ Tết.
np.sort(): sắp tăng dần
np.sort() trả một mảng mới đã sắp tăng dần và để mảng gốc nguyên. Muốn giảm dần, đảo mảng đã sắp bằng lát cắt [::-1], như với list:
import numpy as np
ca_nam = np.array([10413, 12111, 5199, 5132,
2236, 4076, 4411, 3312])
tang = np.sort(ca_nam)
print(tang)
print(tang[::-1][:3])
print(ca_nam[:3])KẾT QUẢ
[ 2236 3312 4076 4411 5132 5199 10413 12111]
[12111 10413 5199]
[10413 12111 5199]Dòng hai là ba tổng năm lớn nhất. Dòng cuối cho thấy ca_nam vẫn giữ thứ tự cột của bảng. Phương thức ca_nam.sort() thì khác: nó sắp ngay trong ca_nam, trả None, và làm mất thứ tự cột, tức mất luôn chuyện số nào của chi nhánh nào.
argsort() và top N
np.sort() cho giá trị nhưng làm mất vị trí. argsort() cho thứ tự vị trí: phần tử đầu là vị trí của số nhỏ nhất, phần tử cuối là vị trí của số lớn nhất. Đảo rồi cắt n phần tử đầu, bạn có vị trí của top N:
import numpy as np
ca_nam = np.array([10413, 12111, 5199, 5132,
2236, 4076, 4411, 3312])
thu_tu = ca_nam.argsort()
print(thu_tu)
top3 = thu_tu[::-1][:3]
print(top3)
ten = ["Hà Nội", "TP. Hồ Chí Minh", "Hải Phòng", "Đà Nẵng",
"Huế", "Khánh Hòa", "Đồng Nai", "Cần Thơ"]
print(ten[top3[0]], ten[top3[1]], ten[top3[2]], sep=", ")KẾT QUẢ
[4 7 5 6 3 2 0 1]
[1 0 2]
TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòngthu_tu[0] là 4: Huế có tổng nhỏ nhất. thu_tu đảo lại và cắt ba phần tử cho vị trí của ba chi nhánh dẫn đầu, từ cao xuống thấp. Bài fancy indexing lấy cả ba tên chỉ bằng một lệnh, dùng chính mảng vị trí này.
Đổi [:3] thành [:5] rồi chạy lại: dòng hai in [1 0 2 3 6].
Kiểm tra nhanh
Sau
import numpy as np,print(np.array([3, 9, 4, 9]).argmax())in ra gì?139
Sau
import numpy as np,print(np.argsort(np.array([30, 10, 20])))in ra gì?[10 20 30][2 0 1][1 2 0]
Với
a = np.array([4, 9, 1, 7]), những lệnh nào cho[9 7]?np.sort(a)[::-1][:2]np.sort(a)[-2:][::-1]np.sort(a)[:2]a.argsort()[::-1][:2]
Sau
import numpy as np,print(np.array([[5, 9], [7, 8]]).argmax(axis=0))in ra gì?[1 0][1 1]1
Bài tập
Chọn những ngày doanh thu cao nhất
Quán thưởng ca cho n ngày có doanh thu cao nhất trong tháng. doanh_thu là mảng doanh thu từng ngày, phần tử đầu là ngày 1. Viết thân hàm ngay_cao_nhat(doanh_thu, n), dùng argsort(). Hai ngày bằng nhau thì thứ tự nào giữa chúng cũng được.
Không dùng vòng lặp for. Hàm không sửa mảng doanh_thu của nơi gọi.
Trả về: số ngày (đếm từ 1) của n ngày cao nhất, từ cao xuống thấp, một ndarray.
Ví dụ ngay_cao_nhat(np.array([18500, 24100, 16900, 21000, 31200, 9800, 22700]), 3) cho [5 2 7].
import numpy as np
def ngay_cao_nhat(doanh_thu, n):
pass # Viết thân hàm thay cho dòng nàyTóm tắt
argmax(),argmin()trả vị trí (đếm từ 0) của số lớn nhất, nhỏ nhất; có hai số bằng nhau thì trả vị trí đầu.Trên bảng,
argmax(axis=0)trả, cho từng cột, vị trí hàng của số lớn nhất; cộng1khi cần số tháng đếm từ 1.np.sort()trả mảng mới sắp tăng dần;[::-1]đảo thành giảm dần.a.sort()sắp ngay tronga.argsort()trả thứ tự vị trí để sắp tăng dần, nên giữ được câu trả lời "phần tử nào".Top N:
a.argsort()[::-1][:n]cho vị trí,np.sort(a)[::-1][:n]cho giá trị.
Câu hỏi thường gặp
Sắp giảm dần trong NumPy có tham số reverse như sorted() không?
Không, np.sort() không có reverse=. Sắp tăng dần rồi đảo bằng [::-1]; với số, -np.sort(-a) cũng cho thứ tự giảm. Hàm sorted() của Python vẫn dùng được trên mảng, nhưng trả list chứ không trả mảng.
argmax() trên bảng không có axis trả gì?
Trả vị trí của ô lớn nhất khi đọc bảng thành một hàng dài, từ trái sang phải, từ trên xuống dưới: trên bảng (12, 8) là một số từ 0 đến 95. Muốn đổi số đó thành hàng và cột, dùng np.unravel_index(dt.argmax(), dt.shape).
Sắp các hàng của bảng theo một cột thế nào?
Lấy thứ tự của cột đó bằng argsort(), rồi dùng mảng thứ tự làm chỉ số hàng: dt[dt[:, 0].argsort()] xếp 12 tháng theo doanh thu của Hà Nội. Cách đặt một mảng vị trí vào ngoặc vuông là fancy indexing.
np.sort() có giữ thứ tự của hai số bằng nhau không?
Mặc định thì không hứa. Khi thứ tự đó quan trọng, ghi np.sort(a, kind="stable") hay a.argsort(kind="stable"): hai phần tử bằng nhau giữ thứ tự gốc.
Chủ đề
Dữ liệu của bài
- Tải xuống
doanh_thu_chi_nhanh.csv
CSV · 589 byte
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.