Hàm thống kê trong Excel sang Python: STDEV.S, T.TEST
Bài 3/8 · Chương 14
Trang phụ trợ
- 6 phút
- Trung cấp
- Python 3.14
- Cập nhật
Trong bài này · 10
Hàm thống kê trong Excel như AVERAGE, MEDIAN, STDEV.S, PERCENTILE.INC, NORM.DIST hay T.TEST đều có lệnh tương ứng trong Python, và trang này đặt chúng cạnh nhau thành năm bảng, mỗi dòng kèm kết quả thật để bạn đối chiếu với file Excel của mình. Dùng trang khi bạn đã quen làm thống kê trên bảng tính và muốn chuyển một báo cáo sang Python mà không lệch con số nào.
Cách đọc các bảng Excel sang Python
Mỗi nhóm mở đầu bằng một đoạn code tạo dữ liệu, giống một cột trong Excel: mảng diem là tám ô A2:A9, mảng diem_b là B2:B9. Cột Excel ghi công thức gõ vào ô; cột Cú pháp là lệnh Python cho cùng con số, và cột Kết quả là thứ Python in ra. Các dòng chạy lần lượt sau đoạn code đầu nhóm.
Excel hiển thị số đã làm tròn theo định dạng ô; Python in đủ chữ số. Các dòng dưới đây làm tròn bằng round() để dễ so; khi so với Excel, tăng số chữ số thập phân của ô cho tới khi hai bên khớp. Đọc file Excel vào pandas, lọc, VLOOKUP và PivotTable có ở trang pandas cho người dùng Excel.
Trung bình, trung vị, mốt
Điểm của tám bạn, đặt ở A2:A9.
import statistics
import numpy as np
diem = np.array([6.5, 7.0, 8.5, 5.0, 9.0, 7.5, 6.0, 8.0])
Cần làm | Excel | Cú pháp | Kết quả | Bài |
|---|---|---|---|---|
Trung bình cộng |
|
|
| |
Trung bình có trọng số |
|
|
| |
Trung vị |
|
|
| |
Mốt (một giá trị) |
|
|
| |
Mọi mốt |
|
|
| |
Trung bình nhân |
|
|
| |
Lớn nhất trừ nhỏ nhất |
|
|
|
MODE.SNGL của Excel và statistics.mode() cùng trả mốt gặp trước khi có hai mốt; muốn thấy cả hai, dùng MODE.MULT hay statistics.multimode().
Phương sai, độ lệch chuẩn, phân vị
Đây là nhóm hay lệch nhất giữa hai bên: NumPy mặc định chia cho n (như STDEV.P), Excel có hai hàm riêng cho n và n − 1.
import numpy as np
from scipy import stats
diem = np.array([6.5, 7.0, 8.5, 5.0, 9.0, 7.5, 6.0, 8.0])
Cần làm | Excel | Cú pháp | Kết quả | Bài |
|---|---|---|---|---|
Phương sai mẫu (chia n − 1) |
|
|
| |
Phương sai tổng thể (chia n) |
|
|
| |
Độ lệch chuẩn mẫu |
|
|
| |
Độ lệch chuẩn tổng thể |
|
|
| |
Phân vị 90, có hai đầu mút |
|
|
| |
Tứ phân vị Q1 |
|
|
| |
Tứ phân vị Q1, kiểu EXC |
|
|
| |
Điểm chuẩn hóa z |
|
|
| |
Độ lệch (skewness) mẫu |
|
|
| |
Sai số chuẩn |
|
|
|
STDEV là tên cũ của STDEV.S trong Excel. Trong Python, viết ddof=1 mỗi lần tính độ lệch chuẩn mẫu: np.std(diem) không có ddof cho kết quả của STDEV.P. SKEW của Excel là bản hiệu chỉnh cho mẫu, nên Python cần bias=False.
Phân phối và giá trị tới hạn
Hàm phân phối của Excel có tham số cuối TRUE (tích lũy) hay FALSE (xác suất tại một điểm); scipy tách thành hai phương thức.
from scipy import stats
Cần làm | Excel | Cú pháp | Kết quả | Bài |
|---|---|---|---|---|
P(X ≤ 495), X chuẩn μ = 500, σ = 4 |
|
|
| |
Φ(z) của chuẩn tắc |
|
|
| |
z tới hạn 97,5% |
|
|
| |
t tới hạn hai phía, α = 0,05 |
|
|
| |
P(X = 3), nhị thức n = 10, p = 0,3 |
|
|
| |
P(X ≤ 3), nhị thức |
|
|
| |
P(X = 2), Poisson λ = 4 |
|
|
| |
χ² tới hạn mức 5%, df = 2 |
|
|
|
Khoảng tin cậy và kiểm định
Hai ca đóng gói cà phê, mỗi ca cân sáu gói (A2:A7 và B2:B7).
import numpy as np
from scipy import stats
ca_sang = np.array([501.2, 498.7, 503.1, 499.5, 502.4, 500.8])
ca_chieu = np.array([497.9, 499.1, 496.4, 498.8, 500.2, 497.5])
Cần làm | Excel | Cú pháp | Kết quả | Bài |
|---|---|---|---|---|
Nửa độ rộng khoảng tin cậy 95% |
|
|
| |
T.TEST kiểu 1: cặp, hai phía |
|
|
| |
T.TEST kiểu 2: phương sai bằng nhau |
|
|
| |
T.TEST kiểu 3: Welch |
|
|
| |
T.TEST một phía (tails = 1) |
|
|
| |
Chi bình phương: thực tế và mong đợi |
|
|
|
T.TEST của Excel chỉ trả p-value; scipy trả thêm thống kê t và bậc tự do. Excel tails = 1 cho một phía theo hướng của dữ liệu, còn scipy cần bạn nói hướng bằng alternative=. CHISQ.TEST cần bạn tự dựng bảng mong đợi và không hiệu chỉnh Yates, nên dòng Python ghi correction=False để ra cùng số với bảng 2 × 2.
Tương quan và hồi quy
Giờ tự học (A2:A7) và điểm (B2:B7) của sáu bạn.
import numpy as np
from scipy import stats
gio = np.array([1, 2, 3, 4, 5, 6])
diem = np.array([5.2, 6.1, 6.4, 7.3, 7.9, 8.6])
Cần làm | Excel | Cú pháp | Kết quả | Bài |
|---|---|---|---|---|
Hệ số tương quan |
|
|
| |
Hiệp phương sai mẫu |
|
|
| |
Hệ số góc |
|
|
| |
Hệ số chặn |
|
|
| |
R² |
|
|
|
SLOPE và INTERCEPT của Excel nhận cột y trước, cột x sau; linregress() nhận x trước. Đảo thứ tự là lỗi hay gặp nhất khi chép công thức sang.
Câu hỏi thường gặp
STDEV trong Excel là STDEV.S hay STDEV.P?
STDEV (tên cũ) là STDEV.S: độ lệch chuẩn mẫu, chia n − 1. Trong Python đó là np.std(x, ddof=1) hay df["cot"].std() của pandas (mặc định ddof=1). Bài phương sai mẫu chia n − 1 giải thích vì sao có hai cách chia.
Hàm AVERAGE và MEDIAN bỏ qua ô trống, Python có vậy không?
AVERAGE và MEDIAN của Excel bỏ qua ô trống. np.mean() gặp NaN thì trả nan; dùng np.nanmean(), np.nanmedian(), hay df["cot"].mean() của pandas (tự bỏ ô trống). Bài NaN trong NumPy nói thêm.
T test Excel và scipy cho p khác nhau thì kiểm gì?
Kiểm ba chỗ: kiểu (1 cặp, 2 phương sai bằng nhau, 3 Welch) có khớp ttest_rel(), ttest_ind(), equal_var=False không; số phía (tails) có khớp alternative= không; và hai vùng ô có cùng số dòng, không lẫn ô trống không. Bài kiểm định t hai mẫu so Student và Welch.
Chủ đề
Bài này có hữu ích?
Hỏi đáp
Tham vấn chuyên môn
Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE
- Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
- Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
- Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.