Bỏ qua đến nội dung chính
Mục lục

np.loadtxt(): đọc file CSV số vào mảng NumPy

AIDev Team · duyệt: Nguyễn Việt Chung

Bài 7/23 · Chương 2

Mảng và tư duy vector

  • 7 phút
  • Cơ bản
  • Python 3.14
  • Cập nhật

np.loadtxt() (numpy loadtxt) đọc một file văn bản toàn số, như file CSV xuất từ Excel, thành mảng NumPy chỉ bằng một lời gọi. Bạn dùng nó khi dữ liệu là một bảng số gọn gàng: doanh thu từng tháng, chi tiêu từng khoản, mỗi dòng một bản ghi.

Cần biết trước: shape, ndim, dtype, mở file bằng open() và mã hóa UTF-8.

Đọc file số bằng np.loadtxt()

File doanh_thu_chi_nhanh.csv có dòng đầu là tiêu đề thang,Hà Nội,TP. Hồ Chí Minh,…, rồi 12 dòng, mỗi dòng một tháng: cột đầu là tháng dạng 2025-01, tám cột sau là doanh thu (triệu đồng) của tám chi nhánh. Đọc tám cột số:

python
import numpy as np

dt = np.loadtxt("doanh_thu_chi_nhanh.csv", delimiter=",",
                skiprows=1, usecols=range(1, 9),
                encoding="utf-8")
print(dt.shape, dt.ndim)
print(dt.dtype)

KẾT QUẢ

(12, 8) 2
float64

Mỗi tham số trả lời một câu hỏi về file:

  • delimiter=",": các ô ngăn nhau bằng dấu phẩy. Thiếu tham số này, np.loadtxt() tách theo khoảng trắng.

  • skiprows=1: bỏ một dòng đầu, dòng tiêu đề chữ.

  • usecols=range(1, 9): chỉ đọc cột 1 đến 8, đếm từ 0, bỏ cột tháng.

  • encoding="utf-8": tiêu đề có chữ có dấu, mà Python trên Windows mặc định giải mã bằng một bảng mã khác; tham số này giữ chữ đúng, giống khi mở file bằng open().

Kết quả là bảng (12, 8): 12 hàng tháng, 8 cột chi nhánh. Mặc định np.loadtxt() đọc mọi số thành float64.

Chọn cột bằng usecols= và kiểu bằng dtype=

usecols= nhận một số, khi bạn cần đúng một cột, hay một tuple các số. dtype=int đọc thẳng thành số nguyên, khỏi gọi astype() sau đó:

python
import numpy as np

hue = np.loadtxt("doanh_thu_chi_nhanh.csv", delimiter=",",
                 skiprows=1, usecols=5, dtype=int,
                 encoding="utf-8")
print(hue.shape)
print(hue)
hai_cot = np.loadtxt("doanh_thu_chi_nhanh.csv", delimiter=",",
                     skiprows=1, usecols=(1, 5), dtype=int,
                     encoding="utf-8")
print(hai_cot.shape)

KẾT QUẢ

(12,)
[284 149 183 182 193 192 178 172 156 170 177 200]
(12, 2)

Một số trong usecols= cho mảng một chiều: cột 5 là Huế, 12 tháng doanh thu. Tuple (1, 5) cho bảng hai cột, Hà Nội và Huế. Thứ tự cột trong kết quả theo đúng thứ tự trong tuple.

Đổi usecols=5 thành usecols=8 rồi chạy lại: dòng hai in [348 186 244 265 264 278 265 267 275 272 306 342], doanh thu của Cần Thơ.

Đọc dòng tiêu đề riêng bằng open()

Mảng số không giữ được tên cột. Mở file bằng open() rồi gọi readline() một lần: bạn có dòng tiêu đề, bỏ ký tự xuống dòng ở cuối bằng strip() và cắt theo dấu phẩy bằng split(","):

python
import numpy as np

with open("doanh_thu_chi_nhanh.csv", encoding="utf-8") as f:
    ten = f.readline().strip().split(",")[1:]
print(len(ten))
print(ten[4])
dt = np.loadtxt("doanh_thu_chi_nhanh.csv", delimiter=",",
                skiprows=1, usecols=range(1, 9), dtype=int,
                encoding="utf-8")
print(dt.shape[1] == len(ten))

KẾT QUẢ

8
Huế
True

[1:] bỏ chữ thang ở đầu để list tên khớp tám cột số: tên ở vị trí 4 của ten là cột 4 của dt, chi nhánh Huế. Muốn đọc file có cả chữ lẫn số theo từng dòng, module csv của Python làm việc đó; bài đọc file CSV bằng csv.reader dạy cách dùng.

Ghi mảng ra file bằng np.savetxt()

np.savetxt() làm ngược lại: ghi mảng thành file văn bản. Bạn đọc hai khoản ăn uống và di chuyển từ chi_tieu_thang.csv, đổi sang nghìn đồng, rồi ghi ra một file mới:

python
import numpy as np

chi = np.loadtxt("chi_tieu_thang.csv", delimiter=",", skiprows=1,
                 usecols=(1, 3), dtype=int, encoding="utf-8")
nghin = chi // 1000
np.savetxt("chi_nghin.csv", nghin, fmt="%d", delimiter=",",
           header="an_uong,di_chuyen", comments="",
           encoding="utf-8")
with open("chi_nghin.csv", encoding="utf-8") as f:
    print(f.readline().strip())
    print(f.readline().strip())
    print(f.readline().strip())

KẾT QUẢ

an_uong,di_chuyen
6124,626
5239,451
  • fmt="%d" ghi mỗi số thành số nguyên; thiếu nó, np.savetxt() ghi số thực dạng 6.124000000000000000e+03.

  • header= thêm dòng tiêu đề; comments="" bỏ dấu # mà np.savetxt() mặc định đặt trước dòng đó.

  • delimiter="," dùng dấu phẩy, để Excel và np.loadtxt() đọc lại được.

File vừa ghi đọc lại bằng np.loadtxt(..., skiprows=1) như file gốc.

File có ô trống: np.genfromtxt()

Sổ đếm khách ghi hai ca sáng, chiều; vài ô bị bỏ trống. np.loadtxt() không biết điền gì vào ô trống:

np.genfromtxt() nhận gần như cùng tham số, chỉ đổi skiprows= thành skip_header=, và điền ô trống bằng nan:

python
import numpy as np

with open("so_khach.csv", "w", encoding="utf-8") as f:
    f.write("ngay,sang,chieu\n01/03,42,57\n02/03,,61\n03/03,39,\n")
k = np.genfromtxt("so_khach.csv", delimiter=",", skip_header=1,
                  usecols=(1, 2), encoding="utf-8")
print(k)

KẾT QUẢ

[[42. 57.]
 [nan 61.]
 [39. nan]]

nan (not a number) đánh dấu ô thiếu, và nó chỉ có trong kiểu số thực, nên cả bảng thành float64. Bài NaN trong NumPy dạy cách tính tổng, trung bình khi bảng có ô thiếu.

Kiểm tra nhanh

  1. Sau import numpy as np, from pathlib import Path và Path("t.csv").write_text("a,b\n1,2\n3,4\n", encoding="utf-8"), np.loadtxt("t.csv", delimiter=",", skiprows=1, encoding="utf-8").shape trả về gì?

    • (3, 2)
    • (2, 2)
    • (4,)
  2. File diem.csv có cột ten, toan, van, anh. Muốn mảng một chiều điểm văn, viết gì?

    • np.loadtxt("diem.csv", delimiter=",", skiprows=1, usecols=2, encoding="utf-8")
    • np.loadtxt("diem.csv", delimiter=",", skiprows=1, usecols=(1, 2), encoding="utf-8")
    • np.loadtxt("diem.csv", delimiter=",", skiprows=1, usecols=3, encoding="utf-8")
  3. Những câu nào đúng về np.savetxt() trong ví dụ ghi file chi tiêu?

    • fmt="%d" ghi số thành số nguyên
    • comments="" bỏ dấu # trước dòng tiêu đề
    • Thiếu header= thì np.savetxt() tự ghi tên cột
    • File ghi ra đọc lại được bằng np.loadtxt()
  4. Trong khung bẫy sổ đếm khách, vì sao np.loadtxt() báo ValueError?

    • Vì file thiếu encoding="utf-8"
    • Vì cột ngày 01/03 có dấu gạch chéo
    • Vì có ô trống, và chuỗi rỗng không đổi được thành số
Đúng hết lần đầu +15 XP

Bài tập

Đọc một cột số của file CSV

Mỗi quầy thu ngân xuất một file CSV: dòng đầu là tiêu đề, cột 0 là ngày dạng 01/03, các cột sau là số nguyên (số đơn, số khách…). Viết thân hàm doc_cot_so(duong_dan, cot): đọc cột số cot (đếm từ 0, như usecols=) của file ở duong_dan. File luôn có ít nhất hai dòng dữ liệu và có thể có chữ tiếng Việt ở tiêu đề.

Đọc bằng np.loadtxt() và không dùng vòng lặp for.

Trả về: các số của cột đó theo thứ tự dòng, kiểu số nguyên, một ndarray.

Ví dụ với file có tiêu đề ngày,đơn,khách và hai dòng 01/03,42,18, 02/03,57,25, doc_cot_so(<file>, 2) cho [18 25].

python
import numpy as np


def doc_cot_so(duong_dan, cot):
    pass  # Viết thân hàm thay cho dòng này

Tóm tắt

  • np.loadtxt() đọc file văn bản toàn số thành mảng; mặc định kiểu float64.

  • delimiter="," cho file CSV, skiprows=1 bỏ dòng tiêu đề, encoding="utf-8" cho file có chữ tiếng Việt.

  • usecols= chọn cột đếm từ 0 (một số cho mảng một chiều, tuple cho nhiều cột); dtype=int đọc thẳng thành số nguyên.

  • Tên cột đọc riêng bằng open() và readline().

  • np.savetxt() ghi mảng ra file; fmt="%d", header=, comments="" cho file CSV gọn.

  • File có ô trống thì đọc bằng np.genfromtxt() với skip_header=; ô trống thành nan.

Câu hỏi thường gặp

np.loadtxt() có đọc được file có cột chữ không?

Đọc được phần số, khi usecols= bỏ cột chữ ra. Muốn đọc chính cột chữ thì thêm dtype=str cho riêng cột đó. Bảng trộn nhiều kiểu cột thì pandas tiện hơn: tutorial Pandas đọc cả file thành một bảng có tên cột.

File dùng dấu chấm phẩy thì sao?

Đổi delimiter="," thành delimiter=";". File Excel lưu với thiết lập vùng Việt Nam hay châu Âu thường dùng dấu chấm phẩy, vì dấu phẩy đã là dấu thập phân.

np.loadtxt() và np.genfromtxt() nên dùng cái nào?

np.loadtxt() cho file sạch: nhanh và báo lỗi ngay khi có ô lạ, nên bạn biết file có vấn đề. np.genfromtxt() cho file có ô trống, khi bạn muốn đọc hết rồi xử lý ô thiếu sau.

Chủ đề

numpy loadtxt

Dữ liệu của bài

Bài này có hữu ích?

Hỏi đáp

Đang tải câu hỏi…

Tham vấn chuyên môn

Nguyễn Việt Chung

Nhà sáng lập AIDev và VietPlatform · Thạc sĩ AI MSE

  • Tốt nghiệp thủ khoa xuất sắc Thạc sĩ AI MSE.
  • Đồng sáng lập, CTO E-University, SVOnline: số hóa 10+ đại học, 40.000+ sinh viên.
  • Xây hệ thống AI cho doanh nghiệp tại VietPlatform.
Biên soạn: AIDev Team · Rà soát · Quy trình biên tập