VPS là gì? Máy chủ ảo, VPS NAT và lần thuê đầu tiên

VPS (Virtual Private Server) là máy chủ ảo: một máy chủ vật lý trong trung tâm dữ liệu được chia thành nhiều máy riêng, mỗi máy có CPU, RAM, ổ đĩa và hệ điều hành của riêng nó, bật 24/7 và có quyền root (quyền quản trị cao nhất trên Linux). Bạn thuê theo tháng, SSH (đăng nhập từ xa bằng dòng lệnh) vào máy rồi tự cài thứ mình cần: web, bot, n8n, cơ sở dữ liệu. VPS NAT là loại VPS rẻ hơn, nhiều máy dùng chung một địa chỉ IP, mỗi máy nhận một dải cổng (port) riêng để mở dịch vụ ra Internet.

Bài này nói về máy chủ ảo. Nếu bạn đang tìm công ty chứng khoán VPS thì đó là một doanh nghiệp khác, không liên quan đến bài này.

Những điều cần nắm trước khi đọc tiếp:

• VPS cho bạn toàn quyền như một máy chủ thật, khác hosting (chỉ cho chạy web trong khuôn của nhà cung cấp).

• VPS NAT không có IP riêng. Bạn vào máy qua một cổng SSH riêng và mở dịch vụ qua dải 100 cổng được cấp.

• Ngày 08/11/2026 mình thuê một VPS NAT Small (2 vCPU, 4GB RAM, 40GB NVMe, Ubuntu 24.04) trên AIDev Cloud: 27 giây sau khi tạo đơn thì máy chạy, 55 giây thì SSH vào được.

• Máy mới có sẵn khoảng 3,4GB RAM trống, ổ ghi tuần tự 2.606MiB/s, mạng đo tới Viettel và VNPT Hà Nội khoảng 500Mbps chiều tải xuống.

VPS là gì, khác hosting và máy chủ riêng ở đâu?#

Một máy chủ vật lý mạnh (ví dụ vài chục nhân CPU, hàng trăm GB RAM) chạy phần mềm ảo hóa, như Proxmox hay VMware. Phần mềm này cắt máy thành nhiều máy ảo. Mỗi máy ảo là một VPS: có kernel (nhân hệ điều hành) riêng, ổ riêng, khởi động lại riêng, người thuê bên cạnh không đọc được dữ liệu của bạn. So với hai lựa chọn hay bị nhầm:

Nếu bạn chỉ cần một trang WordPress thì hosting là đủ và đỡ việc. Khi cần chạy một tiến trình liên tục (bot Telegram, n8n, API), hosting thường không cho, còn VPS thì cho.

VPS khác gì VPN?#

VPN là đường kết nối được mã hóa giữa máy bạn và một mạng khác, dùng để đổi IP ra ngoài hoặc vào mạng công ty. VPS là một cái máy. Hai thứ hay đi cùng nhau vì nhiều người cài phần mềm VPN lên VPS, nhưng VPS dùng được vào rất nhiều việc khác.

VPS NAT là gì, khác VPS có IP riêng thế nào?#

VPS thường có một địa chỉ IP public riêng: ai trên Internet gõ IP đó là tới thẳng máy bạn, ở mọi cổng. VPS NAT thì nằm sau một gateway (cổng nối mạng) dùng chung IP. NAT (Network Address Translation, mô tả trong RFC 3022) là kỹ thuật gateway đổi địa chỉ: gói tin tới cổng 10114 của IP chung được chuyển vào cổng 22 của đúng VPS bên trong. Sơ đồ dưới vẽ đúng cấu hình máy mình thuê:

Điểm phải nhớ: IP ra ngoài là IP chung. Khi VPS của mình gọi ifconfig.me, kết quả là 27.73.229.151, cũng là IP của mọi VPS cùng cụm máy chủ. Nếu dịch vụ bạn cần đòi khai báo IP riêng để cho phép truy cập, VPS NAT không hợp.

Thuê một VPS NAT thì nhận được gì?#

Mình thuê gói NAT Small trên trang VPS NAT của AIDev Cloud, kỳ 1 tháng, chọn Ubuntu 24.04. Đơn tạo lúc 20:23:18 ngày 08/11/2026. Lúc 20:23:45 máy chuyển sang trạng thái đang chạy, 27 giây sau khi tạo đơn. Mình SSH vào được lúc 20:24:13, tức 55 giây sau khi tạo đơn; uptime lúc đó còn báo máy vừa bật được dưới một phút.

Trang quản lý máy cho ba thông tin cần dùng ngay:

• Lệnh SSH: ssh -p 10114 root@hn2.forai.cloud, đăng nhập bằng khóa SSH đã thêm lúc đặt máy.

• Cổng RDP 11114 (Remote Desktop, điều khiển màn hình Windows từ xa; chỉ dùng khi cài Windows).

• Dải cổng 31400 đến 31499, mặc định chưa mở cổng nào.

Lệnh vào máy và mấy lệnh mình gõ đầu tiên để xem cấu hình:

ssh -p 10114 root@hn2.forai.cloud
uptime; nproc; free -m; df -h /
ip -4 a | grep inet          # IP bên trong mạng NAT
curl -s https://ifconfig.me  # IP mà Internet nhìn thấy

Kết quả ngay khi vào máy:

Ổ 40GB hiện thành 38G vì phân vùng hệ thống và định dạng ăn một phần. free -m báo tổng 3.848MiB: khoảng 4GB trừ phần kernel giữ lại. Lúc vừa bật, Ubuntu dùng 392MiB, còn 3.456MiB cho việc của bạn. Máy không có swap; nếu phần mềm của bạn hay ăn RAM đột biến, nên tự tạo một swapfile (file trên ổ đĩa dùng làm RAM dự phòng).

Chạy web trên VPS NAT bằng cách nào?#

Có hai đường: mở một cổng trong dải 100 cổng, hoặc dùng tên miền phụ có HTTPS mà AIDev cấp sẵn cho mỗi VPS.

Cách 1: trỏ một cổng NAT vào dịch vụ#

Mình khai báo trong bảng cổng: cổng ngoài 31400, giao thức TCP, đi vào cổng 80 của VPS. Khoảng hai phút sau mình gọi thử từ máy ở nhà thì cổng đã thông. Trên VPS mình chạy một web tĩnh bằng Python, rồi gọi từ ngoài vào:

Năm lần gọi đều trả HTTP 200, mất 15 đến 25 mili giây (máy gọi cũng ở Hà Nội, ping tới VPS trung bình 6,4 mili giây). Cổng chưa khai báo thì không đi đâu cả, curl chờ hết 5 giây rồi báo lỗi. Nghĩa là dịch vụ nào bạn không trỏ cổng thì người ngoài không gọi tới được, kể cả khi nó đang nghe trên VPS.

Cách 2: tên miền phụ có sẵn HTTPS#

Mỗi VPS NAT có một tên miền phụ dạng vps<số>.onaidev.com. Gateway giữ chứng chỉ HTTPS và chuyển yêu cầu vào cổng 80 của VPS. Mình không phải cài Nginx hay xin chứng chỉ:

Lần gọi đầu mất 0,167 giây vì phải bắt tay TLS (bước trao khóa mã hóa đầu phiên), các lần sau khoảng 0,033 giây. Máy mình thuê còn cho gắn thêm 3 tên miền riêng của bạn theo cùng cách. Với web cho khách xem, mình chọn cách này: địa chỉ dễ nhớ hơn hn2.forai.cloud:31400, trình duyệt cũng không cảnh báo "Not secure".

VPS mới thuê có ổ, mạng, RAM thế nào?#

Mình đo ngay sau khi nhận máy, trước khi cài gì nặng. Ổ đĩa đo bằng fio 3.36 (công cụ đo tốc độ ổ đĩa) trên file 1GB, ghi thẳng xuống ổ (bỏ qua bộ đệm của hệ điều hành). Dưới đây là lệnh đo ghi tuần tự. Phép đọc tuần tự chỉ đổi --rw; hai phép đo ngẫu nhiên đổi thêm khối 4k, --iodepth=32 và chạy 20 giây (--runtime=20), kết quả tính bằng IOPS (số lần đọc hoặc ghi mỗi giây):

apt-get install -y fio
fio --name=seqw --rw=write --bs=1M --size=1G --direct=1 --ioengine=libaio --iodepth=16 --filename=/root/fio.tmp

Mạng đo bằng Ookla Speedtest CLI 1.2.0 tới ba nhà mạng ở Hà Nội, lúc khoảng 20:28. Lệnh chọn máy chủ đo theo ID, 9903 là Viettel Hà Nội:

./speedtest --accept-license -L        # liệt kê máy chủ đo gần nhất
./speedtest --accept-license -s 9903   # đo tới Viettel Hà Nội

Tốc độ tải xuống dừng quanh 500Mbps với cả Viettel lẫn VNPT, giống một mức trần đặt cho mỗi VPS. Trang bán ghi "cổng mạng 1 Gbps dùng chung", không hứa tốc độ riêng. Đây là một lần đo tối Chủ nhật, giờ khác và lúc nhiều VPS cùng tải sẽ khác. Riêng FPT chỉ đạt 226Mbps; mình chưa đo lại để biết do tuyến tới FPT hay do máy chủ speedtest đó.

VPS dùng để làm gì?#

Với 2 vCPU và 4GB như máy trên, những việc mình hay thấy người ta làm:

• Chạy công cụ tự động hóa như n8n. Bài chọn chỗ host n8n đo n8n cần bao nhiêu RAM, bài tự host n8n bằng Docker có các bước cài.

• Bot Telegram, Discord, Zalo chạy 24/7, nhận webhook (lời gọi HTTP mà dịch vụ khác gửi tới khi có tin mới).

• Web nhỏ có backend, API cho app di động, cơ sở dữ liệu cho dự án học.

• Công cụ canh website sập, sao lưu định kỳ, máy chủ VPN cá nhân.

• Môi trường học Linux, Docker mà không sợ làm hỏng máy ở nhà.

VPS chỉ có CPU nên không chạy được model AI cần GPU. Muốn chạy model sinh ảnh hay LLM (mô hình ngôn ngữ lớn) cỡ vừa, bạn cần máy có GPU; bảng giá và số đo từng loại card có ở bài giá thuê GPU theo giờ.

Lỗi mình gặp ở mấy phút đầu#

Cả hai lỗi đến từ cách mình gõ lệnh từ máy ngoài qua SSH. VPS không có lỗi gì, nhưng người mới hay vấp đúng chỗ này.

Lỗi thứ nhất: chạy web nền bằng nohup ... & ngay trong lệnh ssh làm phiên SSH treo, không trả về dấu nhắc. Lý do là tiến trình nền vẫn giữ đầu ra của phiên SSH. Cách sửa là tách hẳn tiến trình khỏi phiên và đóng cả đầu vào lẫn đầu ra:

setsid nohup python3 -m http.server 80 > /tmp/web.log 2>&1 < /dev/null &

Lỗi thứ hai: lệnh pkill -f "http.server 80" gửi qua SSH tắt luôn phiên SSH, các lệnh sau trong cùng dòng không chạy. pkill -f khớp theo cả dòng lệnh, mà dòng lệnh của shell đang chạy lệnh đó cũng chứa chuỗi "http.server 80". Mình đổi sang mẫu có ngoặc vuông để chuỗi tìm không tự khớp với chính nó:

kill $(pgrep -f "m http.serve[r] 80")

Còn một thông báo bạn sẽ gặp khi quên khai báo cổng, giống ảnh gọi cổng 31401 ở mục Cách 1:

curl: (28) Connection timed out after 5006 milliseconds

Thấy lỗi này thì mở bảng cổng xem đã có dòng cho cổng đó chưa, rồi xem dịch vụ trên VPS có nghe ở 0.0.0.0 hay chỉ ở 127.0.0.1 (lệnh ss -tlnp). Dịch vụ chỉ nghe ở 127.0.0.1 thì gateway không chuyển vào được.

Khi nào không nên dùng VPS NAT?#

• Bạn cần một IP riêng cố định: đăng ký IP với cổng thanh toán, ngân hàng, hoặc API chỉ cho phép IP đã khai báo.

• Bạn định tự chạy mail server: gói NAT mình dùng chặn cổng 25 chiều ra, và IP chung không hợp để gửi mail.

• Dịch vụ của bạn bắt buộc chạy ở một cổng cố định không nằm trong dải được cấp, ví dụ một số máy chủ game đòi đúng cổng mặc định.

• Bạn cần GPU. VPS NAT chỉ có CPU.

• Bạn chưa từng dùng dòng lệnh và không định học. Hosting có bảng điều khiển sẵn sẽ đỡ việc hơn.

Câu hỏi thường gặp#

VPS là công ty của ai?#

Trong kết quả tìm kiếm, "VPS" còn là tên viết tắt của một công ty chứng khoán ở Việt Nam. Bài này nói về VPS theo nghĩa máy chủ ảo (Virtual Private Server), hai thứ không liên quan đến nhau.

VPS khác gì hosting?#

Hosting cho bạn một chỗ chứa web trong khuôn của nhà cung cấp, thường chỉ chạy PHP và MySQL. VPS là cả một máy chủ ảo có quyền root, bạn tự cài hệ điều hành, Docker, bot hay bất kỳ phần mềm nào.

Thuê VPS có cần biết Linux không?#

Cần biết vài lệnh cơ bản: SSH vào máy, cài gói bằng apt, xem tiến trình, sửa file cấu hình. Nếu chỉ chạy Docker theo hướng dẫn có sẵn thì mười mấy lệnh là đủ dùng. VPS NAT cũng chạy được Windows khi gói có từ 2 vCPU, 4GB RAM và 40GB ổ; bản quyền Windows theo chính sách của Microsoft. Khi đó bạn vào máy bằng Remote Desktop qua cổng RDP riêng.

VPS NAT có chạy web với tên miền riêng được không?#

Được. Ngoài tên miền phụ có sẵn HTTPS, máy mình thuê cho gắn 3 tên miền riêng; gateway chuyển vào cổng của VPS như cách 2 ở trên. Nếu không dùng tên miền, bạn vẫn mở web qua một cổng trong dải 100 cổng.

VPS có bị mất dữ liệu không?#

Có thể, như mọi máy chủ. Gói mình thuê có backup miễn phí 2 lần mỗi tuần, giữ 3 bản gần nhất trên máy chủ riêng, nhưng backup của nhà cung cấp không thay cho việc bạn tự sao lưu dữ liệu quan trọng. Dữ liệu cần giữ, bạn nên tự chép ra một chỗ khác theo lịch.

Đọc tiếp#

• n8n hosting: chọn VPS, n8n Cloud hay máy riêng: n8n cần VPS bao nhiêu RAM, đo trên ba cấu hình.

• Tự host n8n bằng Docker: cài, khóa cổng, HTTPS, chuyển máy không mất dữ liệu.

• Giá thuê GPU theo giờ: khi việc của bạn cần GPU thay vì VPS CPU.

Hiểu VPS là gì rồi, nếu bạn muốn có một máy chủ ảo đặt ở Hà Nội để chạy bot, n8n hay web nhỏ, bạn xem các gói trên trang VPS NAT của AIDev Cloud: chọn cấu hình, hệ điều hành và số tháng, máy tạo tự động sau khi thanh toán.

Thuê và đo ngày 08/11/2026 trên VPS NAT Small của AIDev Cloud (Hà Nội 2): 2 vCPU Intel Xeon E5-2696 v4, 4GB RAM, 40GB NVMe, Ubuntu 24.04.5 LTS, kernel 6.8.0-147; fio 3.36, Ookla Speedtest CLI 1.2.0.